Werkt het ketodieet echt tegen psychische problemen? Dit zegt de wetenschap over het 'breindieet’

Het ketodieet kennen we vooral als een behoorlijk rigoureuze manier om kilo’s kwijt te raken: nauwelijks brood, pasta of aardappelen en juist veel vet. Maar onderzoekers kijken inmiddels naar iets heel anders. Kan keto ook invloed hebben op je brein en zelfs psychische klachten verminderen?

Het klinkt als de zoveelste spectaculaire dieetbelofte, maar er zit wel degelijk serieuze wetenschap achter. Tegelijk is er een belangrijke waarschuwing: vooral bij ADHD loopt de hype behoorlijk voor de feiten uit.

Een ketogeen dieet bevat extreem weinig koolhydraten en veel vet. Daardoor schakelt het lichaam grotendeels over van glucose op ketonen als brandstof. Dat principe wordt al ongeveer een eeuw gebruikt bij moeilijk behandelbare epilepsie. Nu onderzoeken wetenschappers of die veranderde energiehuishouding ook effect heeft op psychiatrische aandoeningen.

Het idee is dat ketose mogelijk invloed heeft op onder meer ontstekingsprocessen, mitochondriën – de energiecentrales van onze cellen – en signaalstoffen als GABA en glutamaat. Precies die processen worden ook in verband gebracht met verschillende psychiatrische aandoeningen. Dat maakt keto biologisch interessant, maar een aannemelijk mechanisme is nog geen bewezen behandeling.

Een veelbesproken onderzoek van Stanford volgde mensen met schizofrenie of een bipolaire stoornis die antipsychotica gebruikten en daarnaast metabole problemen hadden. Ze volgden vier maanden een ketogeen dieet.

De resultaten waren opvallend. De deelnemers hadden gemiddeld 31 procent minder last van psychiatrische klachten. Bij mensen met schizofrenie was een vergelijkbare vooruitgang zichtbaar. Tegelijk verbeterde hun stofwisseling sterk.

Maar: het ging om een kleine pilotstudie zonder controlegroep. Daarmee kun je niet bewijzen dat keto de oorzaak van de verbetering was.

Interessant is daarom een grote systematische review en meta-analyse die eind 2025 verscheen. Daarin werden vijftig studies bekeken. In gerandomiseerde onderzoeken hing een ketogeen dieet samen met een kleine tot matige vermindering van depressieve symptomen. Voor angstklachten werd in die sterkere onderzoeken geen significant effect gevonden. De onderzoekers concluderen dat keto interessant is, maar dat grotere en betere studies nodig zijn.

Hier wordt het verhaal een stuk minder spectaculair. Online vind je volop verhalen van mensen met ADHD die zeggen zich op keto rustiger, scherper en geconcentreerder te voelen. Wetenschappelijk bewijs bij mensen met ADHD is er echter nauwelijks. In een oudere wetenschappelijke review kwam het ADHD-bewijs zelfs uit een onderzoek bij honden met epilepsie.

Een recentere review naar keto bij neuro-ontwikkelingsstoornissen concludeert eveneens dat het onderzoek nog in de kinderschoenen staat en dat de beschikbare resultaten gemengd zijn.

De conclusie is dus minder sexy dan sommige keto-goeroes doen voorkomen. Voor depressieve klachten ontstaat voorzichtig bewijs van een mogelijk effect. Bij bipolaire stoornis en schizofrenie zijn er intrigerende eerste resultaten, maar nog onvoldoende harde klinische studies. En voor ADHD is simpelweg nog niet aangetoond dat een ketogeen dieet werkt.