Dit mysterieuze Nederlandse eiland is op ramkoers met Texel en verandert constant van vorm

Vlak voor de kust van Texel ligt een eiland met een spectaculaire naam dat letterlijk in beweging is. Razende Bol schuift elk jaar tientallen meters op en verandert voortdurend van vorm. Als dat zo doorgaat, zou het over enkele tientallen jaren zelfs aan Texel kunnen vastgroeien.

Razende Bol, officieel Noorderhaaks, ligt ten zuidwesten van Texel en bestaat volledig uit zand. Met een oppervlakte van zo'n vier vierkante kilometer – ongeveer 560 voetbalvelden – lijkt het misschien een gewoon eiland, maar schijn bedriegt. Er groeit vrijwel niets en wind, golven en getijden bepalen volledig hoe het landschap eruitziet.

De zandplaat is ontstaan doordat zeestromingen uit de Noordzee en de Waddenzee samenkomen in het Marsdiep, de vaargeul tussen Den Helder en Texel. Daar zakt zand naar de bodem en vormde zich een eiland.

Maar diezelfde stromingen zorgen er ook voor dat Razende Bol nooit hetzelfde blijft. Aan de zuidwestkant verdwijnt zand door de krachtige golfslag, terwijl het aan de noordoostkant weer wordt afgezet. Daardoor schuift het eiland langzaam maar zeker richting Texel.

Volgens berekeningen zou Razende Bol over ongeveer veertig jaar aan Texel kunnen vastzitten. Toch is dat allesbehalve zeker. De sterke stroming in het Molengat, de vaargeul tussen beide eilanden, kan dat proces ook afremmen of zelfs voorkomen.

De zandplaat heeft een beruchte geschiedenis. In 1810 liep de Britse kruiser HMS Minotaur hier vast. Bij de ramp kwamen bijna zeshonderd opvarenden om het leven, waarmee het de grootste scheepsramp ooit voor de Nederlandse kust is.

Een jaar later vergingen ook het Britse oorlogsschip HMS Hero en het troepenschip Archimedes op dezelfde plek. Ook daarbij vielen honderden slachtoffers.

Tegenwoordig heeft Razende Bol een heel andere functie. Het eiland is een belangrijk rust- en broedgebied voor tientallen vogelsoorten, waaronder sterns, grutto's en bontbekplevieren.

Ook zeehonden voelen zich er thuis. In de zomer liggen gewone zeehonden met hun jongen op het strand en in het najaar verschijnen grijze zeehonden, die er in december hun jongen krijgen.

Ja, maar met beperkingen. Wie een eigen boot heeft, kan aanmeren op Razende Bol. Er zijn geen voorzieningen en een deel van het eiland is van 15 mei tot 1 november afgesloten om zeehonden en broedvogels rust te geven.

Wie liever niet zelf vaart, kan vanuit Den Helder of Texel mee met een excursieboot. Zo is een bezoek aan een van de meest bijzondere en meest beweeglijke stukjes Nederland toch binnen handbereik.

Bron: National Geographic