Naar inhoud springen

Goedkoop grind voor je oprit gekocht? Zo zie je of het verboden staalslak is: 'Kan lever- en nierschade veroorzaken'

Klimaat, natuur en milieu
Grijs korrelig gruis op een tuinpad naast een gazon.
Staalslak als grind voor je oprit of tuin is al een tijdje verboden, omdat het ernstige gezondheidsklachten kan geven. Toch zijn dit soort big bags met goedkoop grijs gruis, bezorgd voor een prikkie, nog steeds te koop.
Producten met staalslak, het restafval van de staalindustrie, zijn nog verkocht door minstens zeven bedrijven nadat het verbod inging, ontdekte EenVandaag. Ligt er bij jou zoiets, dan wil je weten wat het is.

Mag staalslak nog in je tuin?

Nee. Sinds juli 2025 mag staalslak niet meer op plekken waar mensen ermee in contact kunnen komen via huid, mond of ogen, zoals tuinen, wandelpaden en speelplekken. Ook lagen dikker dan een halve meter zijn verboden. Andere toepassingen op land hebben een vergunning nodig.
Het verbod gold eerst een jaar. Staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur en Waterstaat) verlengde het tot minstens 23 januari 2027, omdat het RIVM meer tijd nodig heeft voor onderzoek naar “de exacte gezondheidsrisico’s van direct contact met staalslak”. Beton, asfalt en betonsteen met staalslak vallen er niet onder.

Ligt het nog in de bouwmarkt?

Bij de grote ketens niet meer. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) deed in het najaar van 2025 een steekproef bij grote bouwmarkten en webwinkels en vond daar geen bouwmaterialen met staalslak. Meerdere leveranciers meldden dat LD-staalslak, de soort uit hoogovens, tijdelijk niet leverbaar is.
Kleinere handelaren zijn een ander verhaal. In de test van EenVandaag kon de redactie na het verbod nog Duomix en BGSPad bestellen of ophalen, aangeprezen als ondergrond voor tuinen, grindpaden en parkeerplaatsen. Volgens de ILT is verkoop “niet gewenst en ook niet in lijn met het tijdelijke verbod”. Een boete voor verkopers noemt de inspectie niet.

Waarom is het schadelijk?

Staalslak bevat ongebluste kalk en zware metalen zoals chroom, nikkel, lood en vanadium. Die komen vrij als regen erop valt. Toxicoloog Paul Scheepers van de Radboud Universiteit waarschuwt tegenover EenVandaag voor schade aan lever en nieren; sommige van die metalen zijn kankerverwekkend.
Het grootste risico lopen kinderen die erin graven of steentjes in hun mond stoppen. Wat je met je schoenen naar binnen loopt, eindigt in het huisstof. Hoe meer en hoe langer je eraan wordt blootgesteld, hoe groter het risico.
Een verbod, tenzij lijkt op dit moment, met de kennis van nu, de beste koers.
- Annet Bertram, staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat

Hoe herken je staalslak op je oprit?

Zeker weet je het alleen met een milieuverklaring of een laboratoriumtest. Deze signalen zijn reden om verder te kijken:
  • grijze steentjes of grijs zand, vooral in een nieuwbouwwijk of onder een recent aangelegd pad;
  • een opvallend goedkoop product dat verkocht wordt als halfverharding of stabiele ondergrond;
  • bloedneuzen of hoesten bij huisgenoten na werk in de tuin;
  • een kat of hond met verbrande poten;
  • een productnaam als Duomix, BGSPad of Graustabiel op de bon.

Wat doe je als je twijfelt?

  • Vraag het de leverancier. De ILT adviseert om bij twijfel na te vragen of een product LD-staalslak bevat en vóór je iets koopt de milieuverklaring bodemkwaliteit op te vragen.
  • Meld het bij de ILT. De inspectie verzamelt signalen over verkoop en gebruik en kan de steekproef herhalen.
  • Houd kinderen en huisdieren weg van het materiaal tot je weet wat het is en was handen en poten na contact.
Eind 2026 beslist Bertram hoe het verder moet. Ze wil een “verbod, tenzij”: staalslak mag dan alleen nog als de gebruiker aantoont dat het veilig is. Die regels gaan op zijn vroegst in de zomer van 2027 in. Wie het nu al ziet liggen bij een gemeentelijk pad, kan terecht bij de gemeente; de lijst van ruim honderd locaties met staalslakken laat zien hoe wijdverspreid het spul ligt. Net als bij een heksenkring die gevaarlijk is voor je peuter of hond zit het risico vooral in wat kinderen en dieren in hun mond stoppen.
Meer weten?
loading

Loading