Naar inhoud springen

Vogelvoer opnieuw getest: minder pesticiden, maar nu barst het van de PFAS

Klimaat, natuur en milieu
Een pimpelmees eet van een vetbol in een metalen houder in een besneeuwde tuin.
De eerste nachtvorst komt eraan, in veel tuinen is de vetbol al uitgestald. Maar wat zit er eigenlijk in dat zaad? Bij een test in 2024 bevatte bijna al het vogelvoer resten van bestrijdingsmiddelen. Een nieuwe steekproef laat een ander beeld zien. Maar veel vrolijker word je er niet van.

Wat zit er deze keer in het vogelvoer?

Pesticide Action Network Netherlands (PAN-NL), een organisatie die campagne voert tegen bestrijdingsmiddelen, testte afgelopen winter negen soorten vogelzaad en vier vetblokken van verschillende merken. Dat meldde Vroege Vogels op 3 februari 2026.
  • Twee gewone zaadmengsels en twee vetblokken waren schoon.
  • Van de twee biologische mengsels was er één schoon. In het andere zat een kleine hoeveelheid, vermoedelijk opgelopen bij opslag of vervoer.
  • In totaal vonden de onderzoekers vijf bestrijdingsmiddelen. Twee daarvan zijn PFAS, de ‘eeuwige chemicaliën’ die in het milieu bijna niet afbreken. Die zaten er bij de vorige test niet in.
Welke merken schoon waren, staat niet in de berichtgeving.

In cijfers

  • 9 zaadmengsels en 4 vetblokken getest in de winter van 2025-2026
  • 5 bestrijdingsmiddelen gevonden, waarvan 2 PFAS
  • 1 van de 9 zaadsoorten was schoon bij de test in november 2024
  • meer dan 800 bestrijdingsmiddelen waarop de Vogelbescherming elke partij zaad laat testen

Hoe zat het in 2024?

Toen was het slechter. Van negen monsters vogelzaad uit Nederlandse winkels was alleen het biologische zaad van C.J. Wildlife schoon, meldde de NOS in november 2024. In de andere monsters zat onder meer piperonylbutoxide, een stof die volgens PAN hormonen kan verstoren, en het in de EU verboden chloorpyrifos-methyl.
Volgens PAN-NL hebben de producenten sindsdien gereageerd op de kritiek. Daar komt de daling vandaan.

Het meeste gif zat in voer van de Vogelbescherming

Opvallend: het gewone, niet-biologische zaad van de Vogelbescherming bevatte deze keer de meeste bestrijdingsmiddelen. Wel ver onder de wettelijke norm.
Het ging om een rest pirimifos-methyl, een middel tegen insecten in opgeslagen graan. Dat is in de EU toegestaan, schrijft de Vogelbescherming in een reactie. De organisatie wil dat haar zaad in 2027 minstens 50 procent schoner is dan de norm en in 2029 70 procent, met uiteindelijk helemaal geen gif.
PAN-NL noemt het “extra frustrerend” dat er nog relatief veel bestrijdingsmiddel in zat.
Ons vogelvoer is veilig en kan zonder risico worden gegeven aan de vogels op het balkon of in de tuin.
- Vogelbescherming Nederland

Waar moet je op letten als je vogels voert?

Biologisch vogelvoer is de veiligste keus; ook de Vogelbescherming noemt het “een nog betere keuze”. Verder:
  • Hang vetbollen niet in een plastic netje. Vogels kunnen er met hun poten in verstrikt raken en het netje blijft als afval achter. Gebruik een vetbolhouder of een vetblok. Dat advies stond ook in het WEL-stuk over vetbolletjes in netjes.
  • Geen brood of andere zoute producten, geen melk en geen boter of margarine.
  • Pinda’s alleen ongebrand en ongezouten, in een pindasilo.
  • Strooi niet meer dan de vogels op een dag opeten, anders trek je ratten en muizen aan.
  • Zelf een vetbol maken kan met ongezouten kokosvet en een biologisch zadenmengsel.
Een tuin met inheemse struiken, bessen en een stuk ruig gras helpt volgens de Vogelbescherming nog meer dan een voederplank. De huismus kan het gebruiken: die raakte bij de tuinvogeltelling van 2026 na 23 jaar zijn eerste plek kwijt.
Meer weten?
loading

Loading