Wat dagelijkse luchtvervuiling met je lichaam doet

Als je een land bezoekt waar de economie nog in opbouw is - zoals India of Egypte - kun je bijna leunen tegen de dikke deken van smog. Je kunt dt gerustgesteld denken dat het in Nederland allemaal erg meevalt. Maar juich niet te vroeg.

Je ziet het hier niet, je ruikt het nauwelijks, maar met elke ademhaling stromen er microscopisch kleine deeltjes je lichaam binnen. In Nederland is de lucht bijna overal ongezond – alleen op Vlieland en Schiermonnikoog kun je nog écht schone lucht inademen. Die vervuilde lucht heeft verstrekkende gevolgen voor je gezondheid.

De grootste boosdoener heet PM2.5: stofdeeltjes die zo klein zijn dat ze diep in je longen doordringen en zelfs in je bloedbaan terechtkomen. (zie hier live de actuele waarden in Amsterdam)

Blootstelling aan deze deeltjes verhoogt het risico op luchtwegaandoeningen met 10 procent en kan bij kinderen leiden tot piepende ademhaling en bronchitis. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) koppelt fijnstof inmiddels ook aan beroertes, hartaandoeningen, COPD en longkanker.

Wat veel mensen niet weten: luchtvervuiling beperkt zich niet tot het ademhalingssysteem. Recente studies tonen aan dat PM2.5 het risico op de ziekte van Alzheimer en andere cognitieve stoornissen verhoogt. Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek heeft fijnstof officieel geclassificeerd als kankerverwekkend. In Nederland komt 1 op de 6 beroertes en 1 op de 8 gevallen van longkanker door luchtvervuiling.

Hoewel de luchtkwaliteit de afgelopen dertig jaar verbeterde, ademen we nog dagelijks vervuilde lucht in. Verkeer is de grootste veroorzaker. De ziektelast door luchtvervuiling is vergelijkbaar met die van overgewicht en zelfs groter dan het effect van overmatig alcoholgebruik. Kwetsbare groepen – kinderen, ouderen en mensen met bestaande aandoeningen – lopen het meeste risico.

Hoewel je de buitenlucht niet kunt veranderen, kun je wel slimme keuzes maken:

Met de groeiende energievraag – denk aan datacenters – neemt de druk op de luchtkwaliteit alleen maar toe. Schone lucht is geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor een gezond leven. De wetenschap is helder: elke vermindering van fijnstof levert direct gezondheidswinst op.