Zin in een herfstwandeling? Dit zijn de 6 mooiste dagwandelingen in Nederland

woensdag, 14 oktober 2026 om 15:22

Het blad kleurt en in de regio’s Midden en Zuid begint zaterdag de herfstvakantie. Deze zes wandelingen liggen verspreid over het land en zijn tussen de 5,7 en 17 kilometer lang. Vijf volgen een vaste markering van Staatsbosbeheer of Natuurmonumenten, één loopt over de knooppunten van het wandelnetwerk.

1. Schoorlse Duinen: 17 kilometer door bos, stuifzand en over het strand

Het Boswachterspad Stuifduinentocht van Staatsbosbeheer is met 17 kilometer de langste route in dit rijtje. Je start bij het Buitencentrum Schoorlse Duinen aan de Oorsprongweg 1 in Schoorl en volgt de witte markering.

Onderweg loop je door een afgebrand stuk bos dat zich op eigen kracht herstelt, over het stuifzand van de Baaknol en een eind over het strand. Bij De Kerf laat Staatsbosbeheer zand, water en wind vrij spel. Kom je met het openbaar vervoer, neem dan bus 151 vanaf station Alkmaar naar halte Idenslaan.

2. Loonse en Drunense Duinen: 16,9 kilometer door de Brabantse Sahara

Het rondje dat wandeltijdschrift Wandel uitzette, begint bij restaurant Bosch en Duin aan de Schoorstraat 50 in Udenhout. Je start bij knooppunt 30 en volgt de knooppunten van het wandelnetwerk. Het nationaal park is volgens Wandel een van de grootste aaneengesloten stuifzandgebieden van Europa.

Onderweg kom je door Giersbergen, een gehucht uit de dertiende eeuw met 28 inwoners. Rond Bosch en Duin staan zeedennen, schrijft Natuurmonumenten. Hun naalden worden 15 tot 25 centimeter lang, hun kegels meer dan 20 centimeter. Trek stevige schoenen aan, want in het losse zand zak je weg.

3. Dwingelderveld: 13 kilometer langs een ven uit de ijstijd

Natuurmonumenten opende in 2021 de Jac. P. Thijsse Wandelroute, vernoemd naar de natuurbeschermer die zich inzette voor dit gebied. Je start bij het bezoekerscentrum aan de Benderse 22 in Ruinen en volgt 13 kilometer lang de grijze pijlen. Natuurmonumenten rekent op vier uur en een kwartier.

Het hoogtepunt is het Smitsveen, een pingoruïne. Dat is een ven dat ontstond toen een ijslens in de bodem zo’n 15.000 jaar geleden smolt. Thijsse noemde het in 1929 “een waar museum van waterplanten”. Verder loop je langs grafheuvels, opgeworpen tussen ongeveer 2500 voor Christus en het begin van de jaartelling. Natuurmonumenten noemt het Dwingelderveld het grootste natte heidegebied van West-Europa.

4. Amerongse Berg: 8 kilometer met uitzicht tot Amersfoort

Het Boswachterspad Landal Amerongse Berg van Staatsbosbeheer begint halverwege de Slaperdijk in Veenendaal. Een parkeerplaats is er niet: je parkeert langs de dijk tot aan de Dijkstraat en loopt dan zo’n 400 meter over een onverhard pad naar de handwijzer. Daarna volg je de gele pictogrammen.

De route klimt naar de Elsterberg, een van de hoogste punten van de Utrechtse Heuvelrug. “Bij helder weer kun je op de Elsterkop wel 20 kilometer ver kijken,” zegt de boswachter in de routebeschrijving. Je ziet dan de top van de Lange Jan in Amersfoort en de windmolens in de Flevopolder. Zonder die klim is de route 6 kilometer. Honden mogen mee, aan de lijn.

“Bij helder weer kun je op de Elsterkop wel 20 kilometer ver kijken.”

5. Veluwezoom: 7 kilometer door een van de oudste bossen van de Veluwe

Vanaf Paviljoen De Posbank aan de Beekhuizenseweg 1 in Rheden volg je de rode pijlen naar restaurant De Carolinahoeve en weer terug. Je loopt door de Onzalige Bossen, die tot de oudste bossen van de Veluwe horen. Daarna kom je over de Koningslaan, een beukenlaan die overbleef van een koningsweg uit de tijd van Willem III. Bij De Carolinahoeve lopen bijna altijd Schotse hooglanders; Natuurmonumenten vraagt je afstand te houden.

In september en oktober is het bronsttijd, de paartijd van de edelherten. Volgens Natuurmonumenten hoor je ze in die weken vaak bij uitkijkpunt de Elsberg, elders in het park. Natuurmonumenten raadt aan met de fiets of het openbaar vervoer te komen. Sinds 1 juli 2024 is de weg over de Posbank deels dicht voor auto’s en zijn een paar kleinere parkeerplaatsen gesloten.

6. Vijlenerbos: 5,7 kilometer, maar wel de zwaarste

De Vijlenerbosroute in Zuid-Limburg is de kortste wandeling in dit rijtje. Visit Zuid-Limburg geeft hem toch het label ‘moeilijk’, vanwege de steile hellingen. Je start aan de Epenerbaan 1 in Vaals en volgt de groene palen van Staatsbosbeheer. Onderweg kijk je uit over het Geuldal.

Halverwege kun je uitrusten in boscafé ’t Hijgend Hert, op 260 meter boven NAP. De ANWB noemt het de enige berghut van Nederland. Wil je er een hele dag van maken, loop dan ook de route van 5,1 kilometer vanaf het Drielandenpunt, met rode palen. Die gaat over de Vaalserberg, die volgens de ANWB 322,5 meter hoog is.

Zo ga je goed voorbereid op pad

Check de site van de beheerder voor je vertrekt. Bij natte paden zetten Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten soms een omleiding uit.
Trek waterdichte schoenen aan. Na regen worden bospaden en hellingen glad, vooral in het Vijlenerbos.
Reken op ongeveer drie kilometer per uur. Voor de 17 kilometer in Schoorl ben je dus bijna zes uur onderweg, pauzes niet meegerekend.
Let op de klok. Op zondag 25 oktober gaat de wintertijd in en wordt het een uur eerder donker.

De Benderse Berg in het Dwingelderveld steekt zo’n twee meter boven de heide uit. In Drenthe heet dat een berg.