Door de aanhoudende droogte in grote delen van Europa komen waterkracht- én kerncentrales in de problemen. Rivieren staan laag, het water is te warm en centrales mogen minder of geen koelwater meer onttrekken of lozen. In landen als Frankrijk, Roemenië, Hongarije en Bulgarije draaien kerncentrales daardoor op lager vermogen of worden tijdelijk stilgelegd.

Omdat de Europese energiemarkt sterk gekoppeld is, voelen we dat direct in Nederland. Het wegvallen van relatief goedkope kern- en waterkrachtstroom moet worden opgevangen door duurdere gas- en kolencentrales. Met minder aanbod en veel vraag schiet de groothandelsprijs voor elektriciteit omhoog.

De inkoopprijs voor stroom ligt in Nederland momenteel grofweg drie tot vier keer hoger dan rond dezelfde periode vorig jaar. Waar een gemiddeld vast of variabel contract nu rond de 0,24–0,31 euro per kWh zit, kunnen dynamische tarieven op piekmomenten oplopen tot rond de euro per kWh of meer. Piekuren zijn daarmee ruwweg drie tot vier keer zo duur als een doorsnee zomeravond zonder droogte.

Bij een dynamisch energiecontract zijn je stroomtarieven direct gekoppeld aan de prijzen op de energiebeurs en veranderen ze ieder uur of ieder kwartier. Dat betekent dat jij als consument onmiddellijk voelt wat er op de markt gebeurt: valt een kerncentrale uit door te warm koelwater, daalt de waterkrachtproductie of gaat een dure gascentrale aan, dan zie je dat dezelfde dag nog terug in je app. Bij vaste en klassieke variabele contracten worden die schokken afgevlakt.

Huishoudens met een dynamisch contract merken deze ontwikkeling het hardst wanneer zij veel verbruiken tijdens dure uren. Denk aan koken, wasdroger, wasmachine, vaatwasser, airco of het laden van een elektrische auto. Een wasdroger die 2 kWh verbruikt, kost bij een piek van 1,00 euro per kWh ongeveer 2 euro, tegenover circa 50 cent bij een tarief van 0,25 euro. Een elektrische auto opladen met 20 kWh tijdens dure avonduren kan oplopen tot circa 20 euro, waar dat bij normale zomerprijzen eerder 5 à 6 euro is.

Wie de prijs niet actief volgt en gewoon verbruikt, kan daardoor ongemerkt een veel hogere maandnota tegemoet zien. Wie juist bewust stuurt, kan de schade beperken en zelfs profiteren van goedkope of negatieve tarieven op dagen met veel zon en wind.

Slim omgaan met dynamische tarieven begint bij het volgen van de uurprijzen in je energie-app of op prijsplatforms. Verplaats verbruik naar goedkope nacht- of middaguren, laad je elektrische auto bij voorkeur op momenten met veel zon, en stel thuis een intern prijsplafond af: boven bijvoorbeeld 40 of 50 cent per kWh alleen verbruiken bij noodzaak.

De huidige droogte laat zien dat weer en klimaat steeds directer doorwerken in je energierekening, zeker met een dynamisch contract. Voor wie flexibel is en zijn verbruik kan sturen, blijft zo’n contract interessant. Voor wie vooral ’s avonds veel verbruikt en weinig speelruimte heeft, kan een vast of variabel contract juist rust geven.