Canada dreigt de stroom naar Amerika af te sluiten

De premier van de Canadese provincie Ontario wil de stroomexport naar de Verenigde Staten kunnen stilleggen als het handelsconflict met Washington verder ontspoort. Het klinkt als het zwaarste drukmiddel dat Canada in handen heeft. De harde cijfers wijzen een andere kant op – en verklaren waarom het echte gevecht ergens anders wordt uitgevochten.

Doug Ford liet maandag weten dat hij bereid is de stroom naar het zuiden volledig af te sluiten. Ook kritieke mineralen wil hij tegenhouden: hoogwaardig nikkel en uranium dat in Ontario wordt verwerkt. "Ik snijd ze af. Je krijgt geen zandkorrel meer uit Ontario", zei hij. Volgens Ford is de stemming in Canada omgeslagen: iedereen is bereid economische pijn te verdragen in plaats van toe te geven aan Amerikaanse druk.

Hij haalde er ook Ronald Reagan bij, wiens portret bij Trump in de buurt van het bureau hangt. Reagan zou volgens Ford "vanaf de foto op hem overgeven" als hij het huidige tarievenbeleid zou kennen. Ford adviseerde de president de lijst uit te breiden met olie en kaliumzout, en voegde eraan toe: dan kan Trump beter een pak batterijen achter de hand houden.

De keuze is geen toeval. Energie, kaliumzout, vis en kritieke mineralen zijn bewust buiten de nieuwe Amerikaanse strafheffingen gehouden, omdat de Amerikaanse industrie en het Pentagon er zelf van afhankelijk zijn. Precies daardoor zijn het de enige kaarten die Canada nog vrij kan spelen.

Tijdlijn – 20 juli 2026: Trump kondigt heffingen van 50 procent aan op een reeks Canadese producten. 18 augustus: invoering is met drie dagen uitgesteld wegens een naderende deal. 21 augustus: de onderhandelingen klappen alsnog. 22 augustus: de heffingen gaan in op ongeveer 20 miljard dollar aan goederen. 8 september: Canadese tegenheffingen worden van kracht. 1 januari 2027: aangekondigde verhoging naar 50 procent op auto's en staal.

Toch is het drukmiddel bescheiden. Canada leverde in 2024 zo'n 35 terawattuur stroom aan de Verenigde Staten – minder dan 2 procent van de totale Amerikaanse elektriciteitsproductie. Ontario levert ongeveer zes procent van de behoefte van Michigan, en New York haalt eveneens circa zes procent van zijn stroom uit Ontario en Quebec samen. Dat is hinderlijk, geen wurggreep.

Ford heeft de proef ook al gedaan. In maart 2025 legde Ontario een toeslag van 25 procent op stroom naar Michigan, Minnesota en New York. Trump dreigde daarop de heffingen op Canadees staal en aluminium te verdubbelen. Binnen een dag was de toeslag van tafel.

Daar zit de werkelijke inzet. Trump kondigde maandag aan dat de heffing op alle auto's, vrachtwagens, auto-onderdelen en staal uit Canada per 1 januari 2027 naar 50 procent gaat, tegen 25 procent nu. Wie in de Verenigde Staten produceert, betaalt niets. Ontario is het hart van de Canadese autobouw, met fabrieken van Ford, General Motors en Stellantis en onderdelen die tijdens de assemblage meermaals de grens overgaan.

Opvallend genoeg was Ford zelf tegen de bijna-deal van vorige week. Hij weigerde Amerikaanse drank terug te zetten op de schappen van de Ontariose slijterijen. Dinsdag maakt Ottawa bekend welke Amerikaanse producten vanaf 8 september worden getroffen.