De Europese Unie had veel eerder moeten reageren op de veranderende handelsrelatie met
China. Dat stelt Eurocommissaris Wopke Hoekstra (Klimaat) in een gesprek met BNR, waarin hij ongebruikelijk scherp uit de hoek komt over de groeiende economische macht van Beijing.
“Er is stelselmatig sprake geweest van door de staat gesubsidieerde dumping van producten vanuit China, er zijn stelselmatig handelsafspraken omzeild of genegeerd,” aldus Hoekstra. “We weten al veel langer dat dit aan de gang is, hier hadden we veel eerder op moeten reageren.”
Volgens de Eurocommissaris is het patroon inmiddels zichtbaar in meerdere sectoren. Vooral zonnepanelen en elektrische auto’s springen eruit: producten die volgens hem met zware staatssteun worden geproduceerd en vervolgens goedkoop de Europese markt op stromen.
“Veel experts zullen zeggen dat we bij zonnepanelen veel eerder moeten ingrijpen, maar je ziet dat dit over de volle breedte speelt,” waarschuwt hij.
Grondstoffen als machtsmiddel
Een tweede groot zorgpunt is de afhankelijkheid van China in strategische grondstoffen, zoals zeldzame aardmetalen. Die zijn essentieel voor batterijen, technologie en de energietransitie.
“Wij zijn daar veel te ver in meegegaan,” zegt Hoekstra. Volgens hem beheerst China in sommige gevallen tot wel 90 procent van de productie of voorraad. Dat geeft Beijing een sterke geopolitieke positie.
We weten al veel langer dat dit aan de gang is, hier hadden we veel eerder op moeten reageren
“Soms worden we op rantsoen gezet om te laten voelen wat de macht is van het beheersen van zo'n waardeketen,” schetst hij. “Dat kun je niet van de ene op de andere dag veranderen, maar op de lange termijn kun je dat niet accepteren.”
De
Europese Commissie werkt inmiddels aan maatregelen om de productie van strategische goederen terug naar
Europa te halen, maar Hoekstra benadrukt dat dit een lang proces wordt. “We zijn hier voorlopig ook echt nog niet mee klaar.”
Spanningen met de VS lopen op
Alsof de handelsdruk uit China nog niet genoeg is, staan ook de relaties met de
Verenigde Staten onder spanning. Washington kondigde nieuwe importheffingen aan voor zestig economieën, waaronder de EU, vanwege vermeende risico’s op producten die met dwangarbeid zouden zijn gemaakt.
Hoekstra reageert fel: “Dit kan gewoon niet.”
Soms worden we op rantsoen gezet om te laten voelen wat de macht is van het beheersen van zo'n waardeketen. Dat kun je niet van de ene op de andere dag veranderen, maar op de lange termijn kun je dat niet accepteren.
Voor de EU dreigt een extra tarief van 10 procent, terwijl China, India en Zwitserland nog hogere heffingen krijgen. Volgens Hoekstra ondermijnt de VS daarmee eerder gemaakte afspraken.
“Je kunt je niet eerst in een situatie manoeuvreren waarin je een afspraak maakt en vervolgens zegt: ‘Oh ja, ik heb nog iets extra’s voor jullie.’ Zo werkt het natuurlijk niet.”
‘Onacceptabel’
De Europese Unie zal via Eurocommissaris Maroš Šefčovič in gesprek gaan met Washington. In Brussel klinkt brede kritiek: de geplande heffingen worden door het Europees Parlement “onaanvaardbaar” genoemd, mede omdat de EU zelf al streng optreedt tegen producten die met dwangarbeid zijn gemaakt.
De tarieven gaan overigens niet direct in. Landen kunnen nog tot 6 juli bezwaar maken, waarna op 7 juli een hoorzitting volgt.