Financial Times: Kan Trump een deal sluiten met Iran?

Donald Trump beweert dat een akkoord met Iran om de oorlog te beëindigen binnen handbereik ligt, maar in Teheran klinkt vooral ongeloof en woede. Volgens de Financial Times is er hoogstens een smalle diplomatieke opening: wederzijds wantrouwen, de gesloten Straat van Hormuz, Iran’s nucleaire en raketprogramma’s en de vraag naar sanctieverlichting stapelen de obstakels voor een echte deal op.​

Twee dagen na zijn dreiging om Iraanse energiecentrales “te vernietigen”, verkondigde Trump dat de VS “zeer goede en productieve” gesprekken met Teheran hadden en dat er al “belangrijke punten van overeenstemming” waren. Iraanse leiders ontkennen dat er überhaupt wordt gesproken en zien Trumps claims als nepnieuws om olie- en financiële markten te bespelen, wat volgens de FT het diepe wantrouwen richting een president onderstreept die eerder tijdens onderhandelingen militair toesloeg.​

Iran beschouwt de oorlog als een existentiële strijd die begon toen Israël vorig jaar een 12-daagse campagne tegen het land startte. Door de Straat van Hormuz te sluiten en olie- en gasinstallaties in de Golf aan te vallen, heeft Teheran een vijfde van de wereldenergiehandel ontregeld, energieprijzen opgedreven en een situatie gecreëerd waarin tankers miljoenen dollars betalen voor veilige doorgang – tot grote ergernis van de Golfstaten.​

Iran bezit duizenden kilo’s verrijkt uranium, waaronder een kleinere, maar cruciale hoeveelheid dicht bij wapenkwaliteit, en bronnen zeggen dat Teheran in eerdere gesprekken bereid leek tot nulvoorraad en verdunning, al betwist Washington dat daar serieuze vooruitgang was. Tegelijk houdt Iran zijn raket- en dronearsenaal, essentieel voor zijn asymmetrische oorlogvoering, formeel buiten de onderhandelingstafel, terwijl juist die wapens voor de VS en de Golfburen een topprioriteit vormen.​

President Masoud Pezeshkian koppelt een einde aan de oorlog aan harde garanties dat Iran niet opnieuw wordt aangevallen, erkenning van het recht op uraniumverrijking en compensatie voor de enorme oorlogsschade, met op de achtergrond de onmisbare sanctieverlichting voor economisch herstel. Trump daarentegen presenteert Iran consequent als “’s werelds belangrijkste staatssponsor van terreur” en heeft tot nu toe geen enkele bereidheid getoond om sancties structureel te verlichten, waardoor de kloof tussen beide partijen volgens de FT voorlopig nauwelijks overbrugbaar lijkt