Hegseth wil executie door vuurpeloton live laten zien: eerste openbare terechtstelling in VS sinds 1936

De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth wil dat iedereen kan meekijken als Nidal Hasan op 3 december door een vuurpeloton wordt doodgeschoten. Het Pentagon bevestigt dat de executie wordt gelivestreamd. Gaat het door, dan is het de eerste openbare terechtstelling in de Verenigde Staten sinds 1936.

Hegseth was deze week duidelijk in een interview met de rechtse commentator Jack Posobiec op de zender Real America's Voice: "Hij krijgt een vuurpeloton van soldaten, zoals het hoort, en we zorgen ervoor dat mensen het kunnen zien, dat het openbaar is." Mensen moeten volgens hem begrijpen dat er serieuze gevolgen zijn voor dit soort daden.

Wat 'openbaar' precies betekende, was eerst niet duidelijk. Ging het om toeschouwers op de basis of om een tv-uitzending? Een functionaris van het Pentagon maakte het donderdag concreet: "Het wordt gelivestreamd. Details volgen." Hegseth bevestigde dat zelf op X. Via welk platform de beelden te zien zijn, is nog niet bekend.

Hasan was majoor en psychiater in het Amerikaanse leger. Op 5 november 2009 opende hij in een medisch gebouw op Fort Hood in Texas het vuur op militairen die zich klaarmaakten voor uitzending naar Afghanistan. Hij doodde dertien mensen en verwondde er 32. Agenten schoten hem in de rug, waardoor hij vanaf zijn middel verlamd is.

Na zijn proces in 2013 kreeg hij de doodstraf. President Trump keurde de executie begin deze week goed, op aanbeveling van Hegseth. De waarnemend minister van het leger legde datum en tijd vast: donderdag 3 december om 13.00 uur lokale tijd, op Fort Hood. Dat is dezelfde weekdag als de aanslag en ongeveer hetzelfde tijdstip. In Nederland is het dan 20.00 uur.

De VS voeren executies uit achter gesloten deuren. Meestal kijkt alleen een kleine groep mee: advocaten, nabestaanden en een handvol journalisten. De regels van het leger schrijven voor dat er minstens twee media aanwezig zijn. Media die eerder executies wilden uitzenden, werden door rechters tegengehouden. Een live uitgezonden executie heeft het land nog nooit gezien.

Ook voor het leger is dit uitzonderlijk. De laatste militaire executie was in 1961, een ophanging. Een militair vuurpeloton is sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer ingezet.

Sommige juristen zien een voordeel: volledige transparantie over wat de doodstraf werkelijk inhoudt. Anderen spreken van een spektakel. Zij vragen zich af wat de regering ermee wil bereiken en wijzen op de waardigheid van de veroordeelde.

Opvallend is dat Trump eerder publieke executies in Iran hekelde. Vorig jaar waren er wereldwijd minstens zeventien bekende openbare executies, allemaal in Iran en Afghanistan.

Het staat nog niet vast dat 3 december doorgaat. Hasan kan bij een civiele rechter bezwaar maken, en dat kan de executie flink vertragen. Gezien zijn houding tijdens het proces is het onzeker of hij dat doet.