Minder migranten dan in jaren, toch wil Brussel (en Den Haag) de buitengrens verder dichtdraaien
Politiekwoensdag, 30 september 2026 om 11:10
Het aantal mensen dat zonder toestemming de Europese buitengrens oversteekt, is in twee jaar tijd meer dan gehalveerd. Toch presenteerde eurocommissaris Magnus Brunner (Migratie) dinsdag in Brussel een plan om die grens verder te versterken en afgewezen asielzoekers sneller terug te sturen. De aanleiding: één zomernacht in Ceuta.
Minder dan de helft van 2023
De daling is fors. In 2025 werden aan de EU-buitengrenzen bijna 178.000 illegale grensoverschrijdingen vastgesteld, 26 procent minder dan een jaar eerder en minder dan de helft van het aantal in 2023. Het was het laagste niveau sinds 2021.
Dit jaar zet de trend door. In de eerste acht maanden van 2026 ging het om bijna 75.000 oversteken, 35 procent minder dan in dezelfde periode van vorig jaar. Opvallend: van de grote routes groeit alleen de westelijke Middellandse Zee, met een plus van 34 procent. Juist de route naar Spanje.
"Europa heeft op dit moment meer controle over illegale migratie dan in de afgelopen tien jaar", zei Brunner dinsdag. Achteroverleunen wil hij echter niet.
Het enige migratiepad dat nog groeit, loopt uitgerekend naar Spanje.
Ceuta als breekpunt
Op 30 en 31 juli trokken tienduizenden mensen vanuit Marokko de Spaanse exclave Ceuta binnen; schattingen lopen uiteen van ruim 72.000 tot 80.000. Tientallen mensen kwamen om, vooral door verdrinking. De meesten keerden binnen enkele dagen terug naar Marokko; duizenden bleven achter, onder wie veel minderjarigen zonder begeleiding.
Veelzeggend detail: die massale oversteek zit niet in de Europese totaalcijfers, omdat de meeste mensen onregistreerd weer vertrokken. De crisis die het nieuwe plan moet rechtvaardigen, staat dus niet eens in de statistiek die het succes van het huidige beleid moet aantonen. Spanje kreeg begin september ongeveer 115 miljoen euro Europese noodhulp voor grensbewaking, screening en terugkeer.
De crisis die het plan rechtvaardigt, staat niet eens in de cijfers.
Wat Brunner wil
Het plan telt vijf punten:
- nauwere samenwerking met landen langs de migratieroutes;
- snellere terugkeer van mensen zonder verblijfsrecht;
- sterkere buitengrenzen, met meer steun van grensagentschap Frontex;
- vroegtijdige waarschuwingssystemen tegen desinformatie en valse beloftes online;
- een hardere aanpak van mensensmokkelaars.
Frontex krijgt een snelle interventiemacht, maar die rukt alleen uit als een lidstaat erom vraagt. Het agentschap moet ook meer mensen opleiden voor terugkeeroperaties, zoals het identificeren van uitgewezen personen en het coördineren van uitzettingsvluchten. Over kosten zei Brunner niets. De lidstaten moeten het plan nog goedkeuren.
Wat merkt Nederland ervan?
Sinds 12 juni geldt het Europese Asiel- en Migratiepact, dat moet zorgen voor meer en snellere afwijzingen van asielverzoeken. De Nederlandse asielinstroom, inclusief nareizigers, zakte van 3.968 in maart naar 2.935 in augustus.
Intussen werkt Nederland met Denemarken, Oostenrijk, Griekenland en Duitsland aan terugkeerhubs buiten de EU. Een proef met uitgeprocedeerde asielzoekers moet uiterlijk in de eerste helft van 2027 starten; Rwanda is het meest in beeld. Het eerdere plan voor Oeganda is door het kabinet-Jetten in de ijskast gezet vanwege de mensenrechtensituatie daar.
Nog een stap verder gaat de Europese Volkspartij, de grootste politieke familie in de EU. Zij wil bij 'hybride aanvallen', waarbij een land buiten de EU migranten inzet als drukmiddel, het recht op een asielaanvraag kunnen opschorten. Dat komt neer op terugsturen zonder individuele beoordeling, iets wat het huidige Europese recht verbiedt.
In cijfers
- 2025: bijna 178.000 illegale grensoverschrijdingen, laagste sinds 2021
- Jan–aug 2026: bijna 75.000, 35 procent minder
- Westelijke Middellandse Zee: +34 procent
- Ceuta, eind juli: 72.000 tot 80.000 mensen, niet meegeteld
- Noodhulp Spanje: circa 115 miljoen euro
- Nederlandse asielinstroom augustus: 2.935
De cijfers wijzen de ene kant op, het beleid de andere. Brussel noemt dat voorbereid zijn.
Meer weten?
POPULAIR NIEUWS
Het 'Thailand van Europa' is fenomenaal (en nog niet ontdekt door toeristen)
Piekeren? Een psycholoog geeft 4 manieren om die gekmakende gedachtenmolen eindelijk te stoppen
Belastingaangifte: deze zorgkosten vergeet je makkelijk — maar niet alles mag je aftrekken
ABP is het vijfde pensioenfonds ter wereld, maar belegt minder succesvol dan buitenlandse fondsen: waarom dat vanaf 1 januari zwaarder telt voor jouw pensioen
Dit dorp in Spanje zoekt mensen die er gratis willen wonen
Wat kost een cappuccino in Europa? Dit betaal je over de grens
Loading