ABP is het vijfde pensioenfonds ter wereld, maar belegt minder succesvol dan buitenlandse fondsen: waarom dat vanaf 1 januari zwaarder telt voor jouw pensioen

door Dirk Kruin

woensdag, 30 september 2026 om 6:20

Werk je in het onderwijs of bij de overheid, of krijg je al pensioen van ABP? Dan staat je pensioengeld bij een van de grootste pensioenfondsen ter wereld. Die omvang zegt alleen weinig over hoe goed het geld heeft gerendeerd. En juist dat rendement krijgt vanaf 1 januari 2027 een veel directere rol in wat je uiteindelijk ontvangt.

ABP en PFZW staan opnieuw in de top vijftien van grootste pensioenfondsen wereldwijd, meldt Consultancy.nl op basis van onderzoek van WTW. Met een beheerd vermogen van $625 miljard staat ABP op de vijfde plek van de grootste pensioenfondsen ter wereld. Er is ook een minder mooie conclusie: de vermogensgroei en het beleggingsrendement van de twee fondsen blijven achter bij die van hun internationale branchegenoten.

Groter dan Canada, kleiner dan Zuid-Korea

ABP is volgens de ranglijst aanzienlijk groter dan nummer zes Canada Pension Plan ($578 miljard), maar blijft tegelijkertijd ruim onder het nationale pensioenfonds van Zuid-Korea, dat met circa $1,01 biljoen op de vierde plaats staat. Het fonds heeft volgens zijn laatste jaarverslag ruim 3,2 miljoen deelnemers en pensioengerechtigden.

Zorgfonds PFZW komt uit op circa $295 miljard, goed voor de dertiende plaats. Het fonds is de afgelopen jaren in de ranglijst wel gepasseerd door fondsen uit de Verenigde Staten en Maleisië.

Wereldwijd was 2025 een sterk jaar voor pensioenfondsen. Volgens het Thinking Ahead Institute van WTW groeide het vermogen van de 300 grootste fondsen met 13,4% in 2025, de snelste jaarlijkse groei sinds 2017, tot een record van $27,7 biljoen. De twintig grootste fondsen verhoogden hun vermogen met 14,7%.

In de eigen cijfers van ABP, gemeten in euro's, ziet het jaar er heel anders uit. ABP realiseerde over heel 2025 een rendement van -1,6% (- €8,5 mrd). Het beschikbare vermogen van ABP daalde van € 542 mrd eind 2024 naar € 533 mrd eind 2025. Volgens het fonds kwam dat vooral door de stijgende rente en de US dollar die ten opzichte van de euro bijna 12% daalde in 2025.

Terwijl de grootste fondsen ter wereld in 2025 flink groeiden, eindigde ABP met een beleggingsverlies van €8,5 miljard.

Waarom Nederlandse fondsen achterblijven

Nieuw is dat beeld niet. Vorig jaar vergeleek het Finse pensioenonderzoeksbureau Eläketurvakeskus 24 grote fondsen. Volgens berichtgeving van De Telegraaf, samengevat door Headliner, haalden ABP en PFZW gemiddeld respectievelijk 3,9% en 3,3% reëel rendement per jaar over de periode 2010-2024. Daarmee zaten ze duidelijk onder veel buitenlandse fondsen.

Een belangrijke verklaring is de beleggingsmix. PFZW belegt ongeveer 30% en ABP circa 40% van hun vermogen in aandelen, terwijl buitenlandse fondsen vaker meer risico nemen. Daarnaast dwingen de strenge Nederlandse regels rond de dekkingsgraad fondsen tot voorzichtiger beleggen.

EW plaatste daar vorig jaar kanttekeningen bij. De hoge Nederlandse inflatie drukt het rendement na inflatie, en omrekenen naar lokale valuta vertroebelt de vergelijking. Bovendien hebben de fondsen heel verschillende opdrachten. Het Noorse Oliefonds moet zo veel mogelijk rendement halen, terwijl, zoals EW het verwoordde, "Het ABP moet nagenoeg gegarandeerde pensioenen uitkeren."

Wat die opdracht in de praktijk betekent, liet 2025 goed zien. De beleggingen verloren geld, en toch steeg de dekkingsgraad van ABP aanzienlijk tot 123,5% eind van het jaar met als belangrijkste reden de gestegen rente. In het huidige stelsel draait alles om de dekkingsgraad. Hoe ABP er op dat punt nu voor staat, lees je in ons eerdere artikel Krijg je pensioen van ABP? Het fonds heeft nu €128 miljard meer dan nodig, maar je voorlopige overzicht rekent nog met oude cijfers.

Tot en met 2026 bepaalt de dekkingsgraad

Tot nu toe probeerde ABP de pensioenen elk jaar per 1 januari te laten meestijgen met de prijzen, voor zover de dekkingsgraad daardoor niet onder 110% zakte. Zo gingen de pensioenen per 1 januari 2026 met 2,84% omhoog. Of dat kon, hing af van de financiële positie van het fonds, en niet direct van het rendement van dat jaar.

Vanaf 2027 telt het rendement mee

Die logica verandert met de overstap. Volgens O&P Rijk komt het pensioengeld bij ABP na 1 januari 2027 in een individueel pensioenkapitaal: de pensioenpot. De rendementen die ABP in de toekomst behaalt, laten het kapitaal groeien. Die rendementen kunnen positief zijn als het goed gaat op de financiële markten, maar ook negatief als het economisch tegenzit. De hoogte van je pensioen hangt dus af van hoe goed ABP belegt.

Voor gepensioneerden werkt dat minder hard door. ABP schrijft dat het met minder risico voor oudere werknemers en gepensioneerden dan voor jongeren belegt, de resultaten over de tijd spreidt en een gezamenlijke buffer aanhoudt. Uw pensioen beweegt niet 1-op-1 mee met de waarde van de beleggingen. Hoe die spreiding per fonds werkt, lees je in Ga je binnenkort met pensioen? Je uitkering kan in het nieuwe stelsel later alsnog dalen: stel je fonds deze vier vragen.

ABP noemt zelf de afweging waar het achterblijvende rendement om draait. Minder risico betekent meer stabiliteit, maar het rendement is vaak ook lager. Hierdoor kan de koopkracht van uw pensioen op de lange termijn achterblijven.

In het nieuwe stelsel is de voorzichtige koers van ABP geen detail uit een ranglijst meer: je merkt hem terug in je eigen pensioen.

Wat je nu kunt doen

Bouw je nog pensioen op? Na de overstap zie je in MijnABP hoeveel u en uw werkgever inleggen, welke kosten er zijn en hoe door het resultaat van de beleggingen uw pensioenpot elke maand omhoog- en omlaag beweegt.
Ben je al met pensioen? Dan zie je geen pensioenpot, wel je maandbedrag. Je krijgt minimaal een maand van tevoren informatie over wat uw pensioen het volgende jaar wordt. Dat bedrag blijft daarna het hele jaar hetzelfde.
Bewaar je voorlopige transitieoverzicht, want daarin staat een indicatie van het te verwachten pensioen vanaf 1 januari 2027. Zo kun je het straks vergelijken met het definitieve bedrag.
Volg de kwartaalberichten van ABP. Daarin staan de actuele financiële positie van ABP, het rendement, de dekkingsgraad, de marktvooruitzichten en de belangrijkste kengetallen. Dat rendement is vanaf 2027 het cijfer dat voor jou telt.

Bronnen: Consultancy.nl, WTW / Thinking Ahead Institute, ABP, Headliner / De Telegraaf, EW, O&P Rijk