Trump stuurloos: hoe zijn tweede termijn vastloopt op oorlog, narcisme en geestelijk verval

Het zou een gouden tijdperk worden voor Amerika, zei Donald Trump, zonder nieuwe oorlogen en met dalende prijzen. Zestien maanden later oogt zijn tweede termijn als een gevaarlijke mix van geopolitieke gokzucht, binnenlandse chaos en wegzakkende steun – inclusief in eigen kamp.

Terwijl olieprijzen naar het hoogste niveau in vier jaar zijn gestegen en benzine aan Amerikaanse pompen fors duurder is geworden, ontving Donald Trump de astronauten van de Artemis II-missie in het Oval Office. De 79-jarige president probeerde zich te omringen met heldenverhalen over ruimtevaart, maar wordt in de praktijk overschaduwd door een impopulaire oorlog tegen Iran die de economie direct raakt. Die oorlog staat haaks op twee van zijn kernbeloften uit 2024: geen nieuwe buitenlandse interventies en het beteugelen van de inflatie.

In Washington stapelen ondertussen de tekenen van ontregeling zich op. Trump ontsloeg opnieuw een kabinetslid en de minister van Marine, wat de indruk voedt van een regering die meer met interne ruzies dan met crisisbeheersing bezig is. Op sociale media presenteert de president zich als een bijna religieuze figuur en richtte hij zelfs aanvallen op paus Leo XIV, terwijl zijn medewerkers moeite hebben om een coherent verhaal te vertellen over het doel en einde van de oorlog. Historicus Douglas Brinkley waarschuwt dat Trumps tweede termijn “voor onze ogen ontrafelt”, omdat hij juist de kiezersblokken kwijtraakt die hem in 2024 terug in het Witte Huis brachten.

De politieke prijs wordt al zichtbaar in de peilingen. Het landelijke gemiddelde zet Trumps populariteit rond de 39 procent, met ongeveer 56 à 57 procent die zijn presidentschap afkeurt – een negatieve marge van circa 15 tot 16 punten. Dat is een riskante uitgangspositie richting de tussentijdse verkiezingen, waarin gezaghebbende voorspellers nu openlijk rekening houden met verlies van het Huis van Afgevaardigden en mogelijk zelfs de Senaat. Ook in cruciale districtspeilingen klinkt hetzelfde refrein: kiezers zijn moe van de chaos en willen vooral een rem op de president zetten, zelfs als ze weinig enthousiasme voor de Democraten voelen.

Politiek draait Trumps probleem om een eenvoudige vraag: wat is het verhaal van deze tweede termijn? De oorlog in Iran heeft geen duidelijk geformuleerd einddoel, behalve de belofte dat benzineprijzen “als een steen” zullen dalen zodra het conflict voorbij is. In de tussentijd blijft de Straat van Hormuz grotendeels geblokkeerd, blijven energieprijzen hoog en oogt Trump eerder machteloos dan als de sterke leider die hij graag speelt. In eigen gelederen groeit de klacht dat er niemand meer is die de president tegen zichzelf beschermt – waar stafleden in “Trump één” nog probeerden politieke zelfdoelpunten te voorkomen, lijken zij in “Trump twee” eerder mee te werken aan de ongelukken.

Daarmee dreigt deze tweede termijn geen ideologisch project te worden, maar een waarschuwing over wat er gebeurt als persoonlijke ijdelheid, oorlogspolitiek en bestuurlijke chaos elkaar versterken. Mogelijk nog verergerd door geestelijke aftakeling.