Verlaging ziekengeld: VVD wakkert ruzie met vakbonden verder aan

Wie ziek wordt, houdt in Nederland meestal het volle loon. Vanzelfsprekend is dat niet meer. Minister Thierry Aartsen (VVD) van Werk en Participatie legde daags voor de landelijke ov-staking een inventarisatie op tafel die de ruimte voor volledige doorbetaling inperkt. Er is nog niets besloten — en juist dat maakt de brief politiek zo explosief.

Wettelijk moet een werkgever een zieke werknemer 104 weken lang minimaal 70 procent van het loon doorbetalen, tot aan het maximumdagloon. In de praktijk ligt de lat hoger: in de meeste cao's is het eerste ziektejaar volledig doorbetaald en komt de doorbetaling over twee jaar samen uit op 170 procent of meer van het jaarloon. Nederland kent daarmee de langste private doorbetalingsperiode ter wereld.

Het eerste scenario beperkt die aanvulling. Wordt wettelijk vastgelegd dat werkgevers maximaal zes maanden aanvullen, dan scheelt dat werkgevers naar schatting 1,4 miljard euro per jaar. Het tweede scenario kort de doorbetaling in van twee jaar naar anderhalf of één jaar. Dat verlicht de verplichting per werkgever, maar duwt veel meer mensen richting de WIA; het geschatte prijskaartje loopt op tot circa 4,6 miljard euro. Een derde route — het tweede ziektejaar voor kleine werkgevers collectief regelen, conform een vorig jaar unaniem aangenomen motie — strandt voorlopig op de uitvoering: het UWV zou dat de komende vijf jaar niet aankunnen. Ook kleinere ingrepen liggen op tafel, zoals het halveren van de loonsanctie van maximaal 52 naar 26 weken.

De brief ging één dag voor de 24-uursstaking in het openbaar vervoer naar de Kamer, gericht tegen de miljardenbezuinigingen op de sociale zekerheid. CNV-voorzitter Hans van den Heuvel noemt het stuk 'zeer schadelijk' en vindt dat het kabinet niets te zoeken heeft aan de cao-tafel. Ingrijpen in cao-afspraken is juridisch ook kwetsbaar: het kan botsen met internationale verdragen. Werkgeversorganisaties reageren juist opgelucht dat de urgentie wordt gevoeld, al noemt Marijke Vuik van MKB-Nederland een keuze nu 'voorbarig'.

Vandaag verandert er niets. De brief is een inventarisatie, bedoeld als basis voor overleg met sociale partners en politiek. Maar de discussie gaat over geld dat werknemers nu via hun cao krijgen. Kijk dus na wat jouw cao doorbetaalt in het eerste én het tweede ziektejaar, en of die aanvulling voorwaardelijk is — in veel cao's krijg je het extra deel alleen bij gedeeltelijke werkhervatting of actieve re-integratie. Reken daarna één keer door wat 70 procent van je loon netto betekent voor je vaste lasten. Dat is de bodem die overblijft als de politiek de aanvulling ooit echt aan banden legt.

Meer weten?