Vier jaar Oekraïne: zo heeft Poetins agressie de wereldorde al verschoven

Poetins oorlog in Oekraïne heeft de wereld in vier jaar tijd ingrijpend veranderd – niet alleen aan het front, maar in economie, veiligheid en geopolitiek.

De inval van 2022 maakte in één klap duidelijk dat oorlog in Europa geen historisch museumstuk is maar politieke realiteit. Europese landen zagen hoe Rusland met circa 700.000 militairen en langdurige lucht- en grondaanvallen een buurland onder druk bleef zetten. De illusie dat handel en wederzijdse afhankelijkheid Moskou zouden temmen, bleek definitief voorbij.

Sinds 2022 schiet de defensie-uitgaven in Europa omhoog; in 2023 gaven West- en Centraal-Europese landen samen ongeveer 552 miljard euro uit aan defensie, 62 procent meer dan in 2014 en meer dan in het laatste Koude-Oorlogjaar. In 2025 was Europa goed voor ruim 21 procent van de wereldwijde defensie-uitgaven, mede doordat de VS minder bereid is de Europese veiligheid te dragen. Nederland behoort tot de landen die structureel miljarden vrijmaken voor wapens, F‑16’s en luchtverdediging voor Oekraïne, en koppelt dat aan steun voor vervolging van Russische oorlogsmisdaden.

De oorlog versnelt een machtsverschuiving: Rusland raakt economisch en militair steeds afhankelijker van China, dat met oliehandel en dual‑use technologie de oorlogsinspanning op peil houdt. Tegelijk tonen landen als India dat zij bereid zijn goedkope Russische energie te kopen, zelfs als dat westerse sancties ondergraaft. Voor de VS is Oekraïne een testcase geworden van geloofwaardigheid; de mate waarin Washington en Europa Kyiv blijvend steunen, zal bepalen of agressie elders – van Taiwan tot het Midden-Oosten – lonend lijkt.

Meta-description (≤175 tekens) Vier jaar na de invasie van Oekraïne is Europa militair, politiek en moreel fundamenteel veranderd door de agressie van Poetin. Dit zijn de belangrijkste verschuivingen.

Vijf tags

Suggestie voor afbeelding ANP/AFP-foto van een verwoeste Oekraïense straat met op de voorgrond een Oekraïense soldaat en op de achtergrond EU- of NAVO-vlaggen, symbool voor de koppeling tussen front en Europese reactie.