Baby’s zijn kleine leugenaars: deze streken halen ze al in het eerste levensjaar uit

Denk je dat liegen pas begint als kinderen kunnen praten? Mis. Nieuw onderzoek laat zien dat baby’s al vóór hun eerste verjaardag beginnen met kleine vormen van bedrog. Denk aan doen alsof ze je niet horen, speelgoed verstoppen of stiekem iets eten wat niet mag.

De studie, gebaseerd op interviews met 750 ouders, schetst een verrassend beeld: rond de tien maanden vertoont ongeveer een kwart van de baby’s al dit soort slimme trucjes.

Volgens onderzoeker Elena Hoicka van de University of Bristol is dat helemaal niet zo vreemd. “Het was fascinerend om te ontdekken hoe het begrip van misleiding zich al op jonge leeftijd ontwikkelt en zich in de eerste levensjaren razendsnel opbouwt.”

Tot nu toe werd gedacht dat liegen een complexe vaardigheid is, die pas ontstaat als kinderen goed kunnen praten en zich in anderen kunnen verplaatsen. Maar dat beeld moet bijgesteld worden.

De onderzoekers keken ook naar gedrag in het dierenrijk. Daar blijkt misleiding heel normaal, ook zonder taal. Chimpansees verstoppen zich bijvoorbeeld om voedsel stiekem op te eten en sommige vogels slaan vals alarm om eten te stelen.

“Het is niet zo dat het vermogen om te misleiden ineens op drie- of vierjarige leeftijd uit het niets verschijnt”, zegt Hoicka tegen The Guardian. “De eerste vormen zijn nog geen echte leugens, maar meer pogingen om ergens mee weg te komen of iets extra’s te krijgen.”

Vanaf een jaar of twee worden de streken duidelijker. Kinderen doen alsof ze een opdracht niet horen, verstoppen dingen of ontkennen glashard dat ze iets hebben gedaan, ook al hebben ze chocola rond hun mond.

Maar rond hun derde levensjaar wordt het pas echt interessant. Dan ontstaan de eerste ‘echte’ leugens. “Dan zie je overdrijving, verdraaiing of complete verzinsels, zoals: ‘een spook heeft de chocolade opgegeten’”, zegt Hoicka. Ook leren kinderen informatie achter te houden, bijvoorbeeld door wel te vertellen dat hun broer hen sloeg, maar niet dat ze zelf begonnen.

Volgens de onderzoekers is er geen reden tot paniek. Sterker nog: dit gedrag hoort bij een normale ontwikkeling.

“Als moeder van drie kan ik bevestigen hoe sluw kinderen kunnen zijn”, zegt Hoicka. “Zich verstoppen onder de tafel of in de badkamer om stiekem snoep te eten is een klassieker.”

Het is niet slecht dat je kind liegt, je kroost wordt slimmer en onwaarheden zijn een product hiervan. Ouders doen er wel goed aan om “altijd een stap voor te blijven op hun kleine bedriegers”, besluit Hoicka.

Bron: The Guardian