Hoe weet je of je moet doorgaan of stoppen? Drie signalen

Je hebt je best gedaan, maar het werkt niet en dus besluit je te stoppen. Of had je toch even moeten doorzetten? Het is niet makkelijk om te bepalen wanneer je moet doorgaan en wanneer je de handdoek in de ring moet gooien. En ja, de meeste mensen stoppen te vroeg.

Zodra iets zwaar, saai of frustrerend wordt, trekken ze de conclusie dat de aanpak niet werkt. Ongemak wordt geïnterpreteerd als falen. En precies op dat moment haken ze af, vaak vlak voordat doorzettingsvermogen resultaat zou opleveren.

Psychologisch onderzoek laat zien dat verwachting hierbij cruciaal is. Wanneer mensen geloven dat inspanning ergens toe kan leiden, houden ze ongemak langer vol. Niet omdat het makkelijker wordt, maar omdat het zin krijgt. Hoop maakt het werk niet lichter, maar wel draaglijker.

Dat verklaart waarom doorbraken vaak komen na het moment waarop je denkt: ik ben er klaar mee. Maar uit dit inzicht wordt vaak de verkeerde les getrokken, namelijk dat je nooit moet opgeven en altijd moet doorzetten.

Dat is natuurlijk ook weer niet zo. Je moet weten wanneer volhouden je iets oplevert en wanneer het je alleen maar tegenhoudt. Een bruikbare regel is daarom: ga uit van volhouden, maar stop zodra volhouden geen vooruitgang meer oplevert.

Hoe zie je het verschil? Ten eerste: bepaal vooraf een evaluatiemoment. Spreek met jezelf af: op deze datum kijk ik opnieuw. Dat beschermt je tegen impulsief stoppen en tegen eindeloos doorgaan uit pure trots.

Ten tweede: leer je nog iets? Zichtbare resultaten lopen vaak achter op onzichtbaar begrip. Zolang elke poging nieuwe informatie oplevert over wat wel en niet werkt, ben je niet vastgelopen. Je bent aan het opbouwen.

Ten derde: kan doorzetten überhaupt iets veranderen? Sommige plateaus horen bij het proces, andere zijn plafonds. Extra inzet helpt bij trainen, leren en bouwen. Maar niet in situaties met vaste beperkingen.

De gevaarlijkste beslissingen om te stoppen worden genomen in momenten van vermoeidheid. Laat op de avond, na een tegenslag, wanneer twijfel het overneemt. Stoppen voelt dan als opluchting. Soms is dat terecht, vaak is het alleen het verlagen van de lat.

Wat wel werkt, is rustig blijven kijken: leer ik nog, kan dit nog vooruitgaan en wat zei ik tegen mezelf toen ik nog helder was? En als je dan weer helder bent, kun je nog eens kijken of je moet stoppen of niet.

Bron: Psychology Today