Manifesteren, positief denken: het klinkt mooi maar er is een groot probleem

Je hebt morgen een belangrijk sollicitatiegesprek. Dus zie je jezelf alvast dat kantoor binnenlopen: netjes gekleed, zelfverzekerd, iedereen onder de indruk. In gedachten is de baan al binnen. Voor de spiegel herhaal je vijftien keer: “Ik heb alles wat ik nodig heb om die baan binnen te slepen en mijn succes is onvermijdelijk.”

Klinkt lekker. Alleen heb je je cv nog geen enkele keer bekeken. Welkom in de wereld van manifesteren, waar succes dichterbij zou komen door het intensief voor je te zien. Op sociale media is het een gigantisch fenomeen. TikToks over manifestatie waren de afgelopen jaren samen goed voor meer dan 62,8 miljard views.

De technieken variëren. Affirmaties voor de spiegel, een verhaal schrijven waarin je succes al werkelijkheid is, visionboards maken of mantra’s herhalen over hoeveel geluk je hebt. Er is zelfs een 17-secondenregel: houd een positieve gedachte zeventien seconden onafgebroken vast en de kracht ervan zou worden geactiveerd.

Er zit alleen een addertje onder het gras (behalve dat affirmaties op zichzelf onzinnig zijn). Positieve fantasieën zijn iets anders dan positieve verwachtingen. Wie verwacht dat een doel haalbaar is, kan daardoor gemotiveerd raken harder te werken. Wie vooral fantaseert dat het doel al bereikt is, loopt het risico minder moeite te doen.

Dat effect kwam ook naar voren in een experiment uit 2011. Deelnemers die fantaseerden over hun toekomst stopten minder energie in een taak dan deelnemers in de controlegroepen.

Een studie uit 2025 laat nog een andere kant zien. Sterke overtuigingen rond manifesteren hingen samen met meer ervaren succes en grotere ambities, maar eveneens met een grotere bereidheid risico’s te nemen en zelfs met faillissement.

Visualiseren hoeft daarmee niet de prullenbak in. Er bestaat een praktisch alternatief: mental contrasting. Daarbij stel je je eerst voor wat je wilt en hoe het voelt als dat lukt. Vervolgens breng je de obstakels in beeld die tussen jou en dat doel staan. Om X te bereiken, moet je door Y heen. Daarna bepaal je hoe je dat obstakel gaat aanpakken.

Blijf dus gerust dromen over die baan. Beschouw het sollicitatiegesprek alleen niet als een gelopen race. Denk ook na over wat er mis kan gaan en wat je moet doen om je daarop voor te bereiden. Een mooie toekomst voor je zien kan prettig zijn. Er daadwerkelijk komen vraagt nog altijd werk.

Bron: Psychology Today