Chaos op Schiphol deze zomer (alweer)

Een chaotische zomer op Schiphol hangt in de lucht: langere wachtrijen, meer gemiste vluchten en een controlesysteem dat juist nu kraakt in zijn voegen. De belofte van een snellere, slimmere grenscontrole dreigt uit te lopen op een stresstest voor reizigers én luchtvaart.

Sinds april draait op Schiphol het Europese Entry/Exit System (EES), bedoeld om paspoorten van reizigers van buiten de EU niet meer met stempels maar digitaal te registreren. Wie een EU-paspoort heeft, mag nog altijd via de vertrouwde eGates, maar niet-EU-reizigers moeten eerst langs een zelfservicezuil om paspoort, gezicht en vingerafdrukken te laten scannen. In theorie scheelt dat werk voor de marechaussee, in de praktijk ontstaan bij storingen of onduidelijke instructies snel lange rijen, waarna alsnog handmatig moet worden gecontroleerd

Een internationale koepel van vliegvelden signaleert wachttijden tot vijf uur tijdens piekuren sinds de volledige uitrol van EES, met name op grote hubs. KLM meldt dat het aantal passagiers dat hun aansluiting mist in juni op piekmomenten tot wel vijf keer boven het normale niveau lag. Luchtvaart- en luchthavenorganisaties dringen er bij de Europese Commissie op aan om EES deze zomer tijdelijk te kunnen opschorten als de grensbemensing tekortschiet, uit vrees voor rijen van vier uur of langer en halflege toestellen doordat reizigers vaststaan bij de controle.

Schiphol zelf rekent deze zomer op circa 1.400 vluchten per dag, met meerdere drukke piekmomenten, en houdt vast aan het advies om twee tot drie uur voor vertrek aanwezig te zijn. Reisorganisaties en platforms raden daar bovenop een extra tijdsbuffer aan, juist omdat het effect van haperende kiosken, onderbemand grenspersoneel en onervaren reizigers moeilijk te voorspellen is.

De ironie is dat een systeem dat de buitengrens veiliger en efficiënter moest maken, uitgerekend tijdens de vakantiepiek dreigt te stranden op een klassieke bottleneck: te weinig mensen achter de balie en te veel technologie die nog niet op orde is. Of Brussel bereid is de pauzeknop in te drukken, zal mede bepalen of de zomervakantie op Schiphol wordt herinnerd als een ordelijke drukte – of als het jaar van de urenlange rij.