De drugskartels van
Mexico zijn uitermate boos dat hun topman doodgeschoten is. De dode ligt in een militaire helikopter, maar de boodschap van het kartel is duidelijk: wij zijn springlevend. Nemesio
Oseguera Cervantes, beter bekend als El Mencho, is door Mexicaanse special forces doodgeschoten tijdens een arrestatie-operatie in de deelstaat Jalisco, maar zijn Jaliscokartel beantwoordt de aanval met een golf van geweld van kust tot binnenland.
In meerdere staten werden wegen geblokkeerd met brandende auto’s, vrachtwagens en bussen; in populaire toeristenplaatsen als Puerto Vallarta en in miljoenenstad Guadalajara doken beelden op van zwarte rookkolommen tussen hotels en winkelcentra. De autoriteiten riepen inwoners op thuis te blijven, het openbaar vervoer werd stilgelegd en scholen bleven dicht.
De schokgolf reikt tot in
de vertrekhal. Amerikaanse en Canadese maatschappijen als United, Southwest, American Airlines, Alaska Airlines, Air Canada en WestJet schrapten of onderbraken vluchten naar onder meer Puerto Vallarta, Guadalajara en Manzanillo; sommige toestellen keerden halverwege terug. De Amerikaanse ambassade riep reizigers in verschillende deelstaten op te schuilen op hun verblijfadres,
ook in badplaatsen als Cancún, Cozumel en Tulum.De prijs op El Mencho
De VS hadden El Mencho al jaren aangemerkt als leider van een van de meest gewelddadige en machtige kartels van Mexico, het Jalisco New Generation Cartel (CJNG). Op zijn hoofd stond een beloning van 15 miljoen dollar – meer dan voor veel staatsleiders – en het kartel werd officieel als buitenlandse terroristische organisatie geclassificeerd. CJNG wordt verantwoordelijk gehouden voor grootschalige handel in fentanyl en methamfetamine richting de VS en voor extreem geweld tegen politie, rivalen en burgers.
De dood van El Mencho lijkt een overwinning in de “war on
drugs”, maar de reactie op straat toont de keerzijde. In plaats van rust ontstaat een machtsvacuum waarin loyale cellen hun spierballen tonen, lokale bestuurders testen en de staat symbolisch vernederen. Voor Mexicanen en toeristen vertaalt dat zich in een angstaanjagende mix van brandende bussen, lege luchthavens en het besef dat één succesvolle militaire operatie een hele regio tijdelijk kan gijzelen.