Een recordsterke El Niño komt eraan, maar over je gasrekening deze winter zegt hij minder dan je denkt

door Dirk Kruin

maandag, 12 oktober 2026 om 15:00

Je zet de thermostaat deze week misschien gewoon een paar dagen uit. Het wordt halverwege oktober bijna twintig graden, en in de Stille Oceaan groeit een El Niño die records breekt. Dan is de gedachte snel gemaakt: dit wordt vast weer een zachte winter. Voor je gasrekening is dat toch een riskante gok.

De herfst neemt even pauze

Na een weekend met buien wordt het opvallend zacht. Volgens Weeronline stijgt het kwik dinsdag naar 16 graden in het oosten en 20 graden in het westen. Donderdag wordt het met maximaal 18 graden in het noorden en plaatselijk 21 graden in het zuiden nog iets zachter. Ook dan blijft het droog, met regelmatig zon.

Dat is ruim boven wat normaal is. Begin oktober ligt de gebruikelijke middagtemperatuur rond 16 graden, schreef Hart van Nederland eerder deze maand. Eén zachte week zegt alleen niets over januari.

Aan de andere kant van de wereld breekt El Niño records

Het grote weernieuws komt deze week niet uit De Bilt, maar uit de Verenigde Staten. Het Amerikaanse NOAA verhoogde op 8 oktober de kans op een historisch sterke El Niño voor oktober tot en met december van 75 naar 83 procent, meldt Snowplaza. Zo'n El Niño zou sterker zijn dan alle vergelijkbare episodes sinds 1950. Volgens NOAA blijft een sterke tot zeer sterke El Niño waarschijnlijk tot minstens januari-maart 2027.

In september kwam de Niño3.4-index al uit op +2,84 graden, aldus Snowplaza. Dat is de hoogste maandwaarde sinds de reeks in 1982 begon. Het vorige record van +2,72 graden stond sinds november 2015. De piek moet volgens Snowplaza nog komen: die valt meestal in november of december.

De Amerikaanse klimaatwetenschapper Daniel Swain reageerde opvallend stellig, schrijft Mancho:

Op basis van wat ik nu zie, maak ik me officieel zorgen.

- Daniel Swain, klimaatwetenschapper (vertaald door Mancho)

Een recordsterke El Niño is wereldnieuws, maar geen weerbericht voor jouw woonkamer.

Het KNMI ziet geen aantoonbaar effect op onze winter

Hier zit het punt dat in veel koppen verdwijnt. Europa ligt buiten de belangrijkste banen met invloeden van El Niño, schrijft het KNMI op zijn uitlegpagina. De effecten zijn hier zeer klein. In delen van Scandinavië is de winter bij El Niño gemiddeld wat strenger, maar op het winterweer in Nederland heeft El Niño volgens het KNMI geen aantoonbare invloed.

KNMI-klimaatexpert Peter Siegmund zei het eerder tegen BNR nog korter:

El Niño heeft geen waargenomen invloed op het weer in Europees Nederland.

- Peter Siegmund, KNMI, tegen BNR

Waar wel een verband te zien is: na een sterke El Niño krijgen Nederland en de landen ten oosten ervan vaak een nat voorjaar, aldus het KNMI. Over de winter geldt dat niet.

De modellen wijzen wel op zacht, maar met achterdeurtjes

Niet iedereen formuleert het even voorzichtig. Natuur & Milieu schrijft dat winters in Noordwest-Europa tijdens een sterke El Niño volgens het KNMI iets vaker zacht en nat zijn dan gemiddeld. Volgens Snowplaza wijzen de seizoensmodellen op een zachte, natte winter in Europa. Toch voegt ook Natuur & Milieu eraan toe dat een koude periode of sneeuw daarmee niet onmogelijk wordt.

Weerverteller ziet de grootste kans op zacht, nat en wisselvallig weer in november en december, en noemt januari mogelijk een overgangsmaand. Ronsweer houdt rekening met een sterke El Niño die eerst voor een zachte winter zorgt en later juist de kans op een koudere periode vergroot. Volgens Duurzaam Nieuws kan een sterke El Niño de polaire vortex onder druk zetten. Een verstoring halverwege de winter kan dan alsnog kou en sneeuw naar delen van Europa brengen.

NOAA: 83 procent kans op een historisch sterke El Niño in oktober tot en met december
Niño3.4-index in september: +2,84 graden, hoogste maandwaarde sinds 1982
KNMI: geen aantoonbare invloed op het Nederlandse winterweer
Seizoensmodellen: neiging naar zacht en nat in Europa
Achterdeurtje: een koudere periode later in de winter blijft mogelijk

Een zachte seizoensverwachting is een kans, geen belofte.

Wat dit betekent voor je gasrekening

Eerder rekenden we in 'Waarom een koude winter je gasrekening dit jaar dubbel kan raken' drie winterscenario's door: zacht, normaal en koud. Die scenario's blijven na het El Niño-nieuws gewoon allemaal mogelijk. Wel staat het verschil tussen een zachte en een koude winter op ruim €350 per jaar. Een wereldwijd weerrecord maakt die onzekerheid niet kleiner.

Wat je nu kunt doen

Verlaag je termijnbedrag niet op basis van El Niño. Het KNMI ziet geen aantoonbaar verband met onze winter.
Gebruik de zachte dagen om je verwarming af te stellen nu je haar nog niet nodig hebt. In 'Kastje onder je radiator scheelt zelf maar een tientje per jaar, deze ketelinstelling levert veel meer op' lees je welke instelling het meeste oplevert.
Reken met een normale winter en zie een zachte winter als meevaller, niet als uitgangspunt.
Houd de volgende update van NOAA in de gaten: die staat volgens Todo Jujuy gepland voor 12 november.