Hypotheek nu vastzetten of wachten op een vredesakkoord? Twee scenario's doorgerekend

Samenleving
door Dirk Kruin
zaterdag, 12 september 2026 om 6:21
Hypotheekrenteaftrek
De markt prijst ruim 75% kans in op een volgende ECB-renteverhoging eind oktober, en 73% op nóg een verhoging in december. Tegelijk is er één factor die het beeld volledig kan kantelen: een definitief einde van de oorlog met Iran. Voor huizenkopers en oversluiters is het de concretste timingvraag van 2026.

Waar je nu staat

De gemiddelde hypotheekrente voor tien jaar vast staat op circa 4,3%, aldus de Consumentenbond. Aan het begin van het jaar lag die nog rond 3,84%, zo schreven we eerder. Die stijging komt door twee ECB-verhogingen dit jaar: in juni naar 2,25% en in september naar 2,50%. Volgens de ECB zorgt het conflict in het Midden-Oosten via hogere energieprijzen nog altijd voor prijsdruk. Wat de jongste verhoging concreet betekent voor je hypotheek, spaargeld en lening schreven we woensdag in ECB verhoogt rente opnieuw: dit betekent het voor je hypotheek, spaargeld en lening.
De rente op Nederlandse tienjarige staatsobligaties, een belangrijke graadmeter voor hypotheektarieven, steeg het afgelopen jaar van rond 2,8% naar 3,2%. De piek lag op 3,3%, deels als gevolg van de situatie rond Iran, aldus ABN AMRO.

Scenario 1: nu vastzetten

Wie nu vastzet, betaalt het hoogste tarief van 2026, maar koopt zekerheid. Bij een hypotheek van €350.000 kan 1 procentpunt renteverschil al snel €200 tot €300 per maand schelen. Komen er in oktober en december twee extra ECB-verhogingen, dan stijgt de hypotheekrente verder mee. Een paar tienden procent klinkt klein, maar telt over tien jaar vast op tot duizenden euro's.
Veel geldverstrekkers bieden een rentebedenktijd: wie een aanvraag indient vóór de ingangsdatum van een verhoging, krijgt vaak nog het oude tarief. De nieuwe ECB-tarieven gaan pas in op 16 september 2026.
Zekerheid kost geld. Onzekerheid kan meer kosten.

Scenario 2: wachten op vrede

De rentes op de financiële markten stijgen doordat de inflatie stijgt door de Iran-oorlog. Maar de ECB houdt in haar scenario's ook een gunstige variant achter de hand: als energieprijzen dalen, valt de inflatie tot onder de doelstelling en herstelt de economie sterker. ABN AMRO verwacht dat de hypotheekrente bij korte rentevaste periodes nog licht stijgt, maar vanaf volgend jaar geleidelijk weer daalt.
Het probleem: we hebben dit filmpje al gezien. Toen de VS en Iran in april een bestand sloten, zakten de olieprijzen in één dag bijna 16%. Hypotheekadviseur Van Bruggen verwachtte op dat moment dat de hypotheekrente zou gaan dalen, juist omdat de VS en Iran een bestand hadden gesloten. Op 8 juli klapte het staakt-het-vuren nadat Iran aanvallen uitvoerde op commerciële schepen in de Straat van Hormuz. Wie had gewacht, had niets gewonnen.

Wat het zo lastig maakt

Van Bruggen spreekt van 'grote onzekerheid' over de richting van de hypotheekrente in de komende maanden. De inflatie stijgt door de oorlog, en voorlopig lijkt die stijging verder door te zetten. Tegelijk kan een diplomatieke doorbraak de energieprijzen in dagen laten kelderen, zoals in april al is bewezen.
Waarom de ECB zelf rekening houdt met een rente die nog verder oploopt, schreven we gisteren in De ECB zegt het nu zelf: inflatie blijft tot 2028 te hoog. Drie redenen waarom jouw hypotheekrente volgend jaar nog verder kan stijgen. Maar diezelfde ECB schetst óók het scenario waarin alles meevalt.

Drie dingen die je nu kunt doen

  • Vraag je geldverstrekker naar de rentebedenktijd. Bij sommige banken kun je de huidige rente alvast vastzetten zonder direct te passeren.
  • Reken door wat 0,3 tot 0,5 procentpunt extra doet met je maandlasten over de volledige rentevaste periode. Over tien jaar vast telt dat op.
  • Wacht niet alleen op de rente. Als huizenprijzen ondertussen stijgen, ben je mogelijk netto duurder uit.
Wie zekerheid wil, betaalt het jaarrecordtarief maar weet precies wat er maandelijks van de rekening gaat. Wie gokt op vrede, gokt op een uitkomst die dit jaar al één keer is mislukt.
loading

Loading