Lamsdöner zonder lam: hardnekkige vleesfraude ontmaskerd

Lamsdöner die geen spoortje lam of schaap bevat, maar wel zo wordt verkocht: opnieuw duikt er een geval van vleesfraude op in de vleessector, een thema dat de Nederlandse toezichthouder en consumentenorganisaties al jaren bezighoudt. De recente zaak rond “lamsdöner” laat zien hoe hardnekkig het probleem is: producten worden als premium en dier­specifiek aangeprezen, terwijl er in werkelijkheid sprake is van goedkope mengsels van rund, kip, kalkoen of zelfs varkensvlees.

Bij een recente controle werd een product dat als lamsdöner werd verkocht, in het laboratorium geanalyseerd en bleek er geen lam of schaap in voor te komen. In plaats daarvan trof men een mix van andere vleessoorten aan, waarvan een deel veel goedkoper is dan lamsvlees en dus extra winst oplevert voor producent en handelaar. De misleiding is bewust: op etiketten, menukaarten en reclame-uitingen wordt expliciet naar lam verwezen, terwijl dat in de praktijk ontbreekt.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) wijst er al jaren op dat lamsvlees en producten waarin lam zou moeten zitten, bovengemiddeld fraudegevoelig zijn. In een eerder onderzoek bleek dat niet al het onverpakte lamsvlees bij slagerijen en kleine supermarkten daadwerkelijk 100 procent lam was. Ook consumentenprogramma’s als Kassa en de Keuringsdienst van Waarde brachten herhaaldelijk aan het licht dat “lam” in kebab en shoarma vaak een verzamelnaam is voor mengvlees, met soms zelfs 100 procent varkensvlees in een broodje dat als lam wordt verkocht.vmt+3

De NVWA signaleerde recent nog een ander grootschalig vleesfraudeschandaal, waar op grote schaal documenten werden vervalst en ongeschikt vlees in allerlei eindproducten belandde. Volgens het jaarbeeld over 2024 neemt de toezichthouder voedselveiligheid en voedselfraude hoog op, met tienduizenden inspecties per jaar en duizenden meldingen van burgers. Toch blijft de pakkans beperkt en loont het financiële voordeel van sjoemelen met dure vleessoorten als lam, zolang consumenten niet systematisch controleren wat er op hun bord ligt.