Borden even onder de kraan, tablet in het bakje, deur dicht. Vaatwasserexpert Andrew Laughlin slaat de eerste twee stappen over. Hij schrijft voor de Britse consumentenorganisatie Which?, die elk jaar meer dan zestig vaatwassers test. Daar noemt hij vijf dingen die hij nooit zou doen. Op één punt krijgt hij tegenspraak van de Consumentenbond.
1. Voorspoelen
De meeste programma's spoelen de vaat zelf voor, schrijft Laughlin. Borden eerst onder de kraan houden kost dus alleen water en geld. Hij schraapt de etensresten in de afvalbak en zet de borden zo in de machine. Een moderne alles-in-één-tablet kan die viezigheid aan.
De Consumentenbond en Milieu Centraal zijn het met hem eens. Stoppen met voorspoelen onder de warme kraan scheelt volgens Milieu Centraal ongeveer een derde water en energie. Spoel je toch voor, doe dat dan met koud water.
2. Het zeepbakje gebruiken
Laughlin legt zijn tablet los onderin de machine. "Hij werkt dan nog steeds," schrijft hij. Een tablet lost in de voorwas meestal toch niet helemaal op. Bovendien gaat het bakje weleens kapot: in een onderzoek van Which? naar de betrouwbaarheid van vaatwassermerken kwam ongeveer 6 procent van de storingen door een kapot zeepbakje. Hij raadt wel aan om te kijken wat de fabrikant adviseert.
De Consumentenbond adviseert het tegenovergestelde. Een los tablet kan te vroeg oplossen en wegspoelen. "Het is dus beter om hem in het daarvoor bestemde bakje te doen," schrijft de bond.
3. Onderhoud overslaan
Laughlin houdt het glansspoelmiddel en het zout op peil. Het zout stem je af op de hardheid van je leidingwater. Die kun je opzoeken bij je waterbedrijf, meldt de Consumentenbond.
Verder maakt hij het filter schoon en controleert hij af en toe de sproeiarmen en de rubbers van de deur. De sproeiarmen zijn de draaiende armpjes die het water rondspuiten. Af en toe zet hij de deur op een kier. De lucht kan dan circuleren en schimmel en bacteriën krijgen minder kans.
Milieu Centraal raadt aan om eens per maand een programma op hoge temperatuur te draaien, een zogeheten pannenwas. Daarmee maak je de machine vetvrij.
4. Lukraak inruimen
Slecht inruimen is volgens Laughlin vaak de reden dat de vaat niet schoon wordt. Zijn vuistregels:
- Borden en platte spullen met de vieze kant naar binnen.
- Pannen en diepe kommen ondersteboven.
- Niets voor de sproeiarm.
- Niet te vol, met wat ruimte tussen de spullen.
5. De verkeerde spullen in de vaatwasser zetten
Sommige spullen kun je beter met de hand afwassen:
- Houten keukenspullen: die kunnen opzwellen en splinteren.
- Scherpe messen: die worden bot van herhaald wassen.
- Anti-aanbakpannen: die kunnen hun coating verliezen.
- Thermosbekers: de meeste kunnen hun vacuüm kwijtraken.
Zo haal je meer uit je vaatwasser
Milieu Centraal en de Consumentenbond geven nog drie tips:
- Zet de machine pas aan als hij vol is. Vol in plaats van driekwart vol scheelt bijna 20 procent stroom.
- Kies het ecoprogramma. Dat verbruikt meer dan 25 procent minder stroom en meer dan 20 procent minder water dan het standaardprogramma. Het duurt wel langer.
- Gaat de deur niet vanzelf open, zet hem dan 15 tot 30 minuten na afloop open. Doe je hem meteen open, dan ontsnapt de warmte die de vaat nodig heeft om te drogen. Wacht je te lang, dan slaat de waterdamp weer neer op de vaat.
Over het zeepbakje blijven de Britse en de Nederlandse testers het voorlopig oneens.
Meer weten?