Na tien jaar ligt er een nieuwe Schijf van Vijf. En die is niet alleen aangepast aan de laatste voedingsinzichten, maar ook aan een realiteit: we
eten ongezonder dan we denken en dat heeft gevolgen voor onszelf en voor de planeet.
Zo'n 13 procent van de Nederlandse kinderen heeft overgewicht. Onder volwassenen is dat zelfs de helft. Ondertussen leven 1,2 miljoen Nederlanders met diabetes en hebben 1,7 miljoen mensen hart- en vaatziekten. En alsof dat nog niet genoeg is: een derde van de klimaatimpact komt van ons voedselsysteem.
Minder vlees, meer plantaardig
De richtlijnen zijn dan ook flink aangepast richting duurzamere keuzes. Minder vlees, meer plantaardige eiwitten. Denk aan peulvruchten, noten, tofu en tempé. Maar belangrijk: het Voedingscentrum schrijft geen dieet voor.
In plaats daarvan komt er meer ruimte voor persoonlijke keuzes. Of je nu vlees eet, vegetarisch bent of volledig plantaardig leeft; het moet allemaal binnen de Schijf van Vijf passen.
Drie pijlers
De nieuwe adviezen zijn opgebouwd rond drie kernpunten:
gezondheid, duurzaamheid en voedselveiligheid. Dat betekent niet alleen letten op wat goed is voor je lichaam, maar ook op wat goed is voor de wereld.
De grootste veranderingen zitten in het ‘roze vak’: de eiwitbronnen. Daar verschuift de balans duidelijk richting plantaardig, zonder dierlijke producten volledig uit te sluiten.
Wat moet je concreet doen?
Het Voedingscentrum geeft praktische richtlijnen. Drink vooral water, thee en koffie zonder suiker. Kraanwater is de meest duurzame keuze. Eet veel groente en fruit, liefst klimaatvriendelijk geproduceerd. Kies voor volkorenproducten en gebruik vloeibare vetten en oliën.
En dan is er het advies om elke dag een handje ongezouten noten te eten. Goed voor je gezondheid en voor het milieu. Ook zuivel blijft onderdeel van de Schijf van Vijf, net als verrijkte plantaardige alternatieven zoals sojadrink.
Geen dieet
De boodschap is duidelijk: er is niet één manier van gezond eten, maar er zijn wel betere keuzes. De nieuwe Schijf van Vijf geeft meer vrijheid, maar ook meer verantwoordelijkheid. Want uiteindelijk draait het om balans. Op je bord en daarbuiten.
Gebruik de nieuwe Schijf van Vijf-tool op
de website van het Voedingscentrum.