Eicellen laten invriezen: hoe gaat dat precies en voor wie is het bedoeld?

vrijdag, 14 augustus 2026 om 11:12

Eicellen laten invriezen – ook wel social freezing of eicelvitrificatie genoemd – kan een manier zijn om een toekomstige kinderwens meer tijd te geven. Het is geen garantie op een baby, maar de leeftijd waarop je eicellen invriest, het aantal opgeslagen eicellen en je gezondheid spelen een grote rol.

Wat betekent eicellen invriezen?

Bij eicellen invriezen worden rijpe, onbevruchte eicellen uit de eierstokken gehaald en bewaard voor mogelijk gebruik in de toekomst. Wie later zwanger wil worden, kan de eicellen laten ontdooien, in het lab laten bevruchten met zaadcellen en vervolgens via IVF/ICSI een embryo laten terugplaatsen.

De techniek heet vitrificatie: eicellen worden razendsnel ingevroren en opgeslagen in vloeibare stikstof bij -196 graden. Door die snelle bevriezing ontstaan er zo min mogelijk ijskristallen die de cel kunnen beschadigen.

Mensen kiezen hiervoor om verschillende redenen. Bijvoorbeeld omdat er nog geen passende partner is, omdat een kinderwens nog niet bij de huidige levensfase past, of omdat een behandeling zoals chemo- of radiotherapie de vruchtbaarheid kan aantasten.

Zo verloopt het traject

Een traject duurt doorgaans enkele weken. De daadwerkelijke punctie is kort, maar de voorbereiding en controles nemen de meeste tijd in beslag.

Intake en vruchtbaarheidsonderzoek In een fertiliteitskliniek bespreek je je kinderwens, medische voorgeschiedenis en verwachtingen. Vaak volgen bloedonderzoek en een vaginale echo om een indruk te krijgen van de eierstokreserve: de hoeveelheid eicellen die nog aanwezig is. Dit onderzoek voorspelt niet precies of iemand later zwanger zal worden, maar helpt wel bij het bepalen van het behandelplan.
Hormoonstimulatie Daarna krijg je ongeveer tien tot veertien dagen hormooninjecties. Die stimuleren de eierstokken zodat er meerdere follikels – blaasjes waarin eicellen rijpen – tegelijk kunnen groeien. Tijdens deze periode kom je meerdere keren voor een echo en soms bloedonderzoek.
De ‘triggerprik’. Als de follikels groot genoeg zijn, krijg je een laatste injectie. Die zorgt ervoor dat de eicellen hun laatste rijpingsstap maken. De eicelpunctie volgt meestal circa 36 uur later.
Eicelpunctie: Bij de punctie brengt de arts, onder echobegeleiding, een dunne naald via de vagina naar de eierstokken. Het vocht uit de follikels wordt opgezogen; in het laboratorium zoeken embryologen daarin naar eicellen. De ingreep duurt vaak ongeveer 20 tot 30 minuten. Veel klinieken gebruiken een roesje of lichte verdoving.
Selecteren en invriezen. Niet elke gevonden eicel is rijp genoeg om in te vriezen. De rijpe eicellen worden beoordeeld en vervolgens via vitrificatie ingevroren. Ze blijven bewaard in de fertiliteitskliniek totdat je besluit ze te gebruiken.

Doet het pijn?

De injecties geven meestal weinig meer dan een kort prikgevoel. Tijdens de hormoonstimulatie kunnen mensen wel last krijgen van een opgeblazen gevoel, vermoeidheid, stemmingswisselingen of gevoelige borsten.

Na de punctie zijn lichte buikpijn, krampen en wat bloedverlies normaal. Plan daarom die dag rust in en regel vervoer naar huis: na een roesje mag je niet zelf autorijden.

Zoals bij iedere medische ingreep bestaan er risico’s. Na de punctie is er onder meer een kleine kans op infectie, een bloeding of een blaasontsteking. Heel soms reageren de eierstokken te heftig op de hormonen. Dat heet OHSS, ofwel ovarieel hyperstimulatiesyndroom; volgens Amsterdam UMC komt dit bij ongeveer 1 procent van de vrouwen voor.

Wanneer kun je het beste eicellen invriezen?

De belangrijkste factor is niet je leeftijd wanneer je de eicellen gebruikt, maar je leeftijd op het moment dat ze worden ingevroren. Eicellen van jongere leeftijd hebben gemiddeld een betere kwaliteit en een grotere kans om na ontdooien, bevruchting en terugplaatsing tot een zwangerschap te leiden.

Patiëntenvereniging Freya stelt dat invriezen vóór het 35e levensjaar doorgaans het gunstigst is. In principe kun je in Nederland vanaf 40 jaar meestal geen eicellen meer laten invriezen voor niet-medische redenen, al kunnen klinieken eigen toelatingscriteria hanteren.

Dat betekent niet dat iedereen rond zijn dertigste meteen naar een kliniek moet rennen. Een intake is vooral zinvol als je een kinderwens hebt, maar verwacht die de komende jaren niet te kunnen of willen realiseren – of als er een medische reden is om vruchtbaarheid te beschermen.

Hoe groot is de kans op een baby?

Eicellen invriezen is een mogelijkheid, geen verzekering. Niet alle eicellen overleven het ontdooien, niet elke eicel wordt bevrucht en niet elk embryo leidt tot een zwangerschap of geboorte.

Als richtlijn noemt Amsterdam UMC een goede kans wanneer eicellen op 35-jarige leeftijd of jonger zijn ingevroren én er 24 of meer zijn opgeslagen. Ook dan blijft het mogelijk dat een zwangerschap uitblijft. Een Nederlandse richtlijn noemt bovendien dat de leeftijd bij invriezen cruciaal is en dat vrouwen boven de 36 gemiddeld een aanzienlijk lagere kans op een levend geboren kind hebben.richtlijnendatabase+1

Daarom is het verstandig om tijdens het intakegesprek niet alleen te vragen hoeveel eicellen de arts verwacht te verzamelen, maar ook:

Of één stimulatieronde waarschijnlijk voldoende is.
Welke kansberekening de kliniek voor jouw leeftijd gebruikt.
Wat er gebeurt als er weinig rijpe eicellen worden gevonden.
Tot welke leeftijd de kliniek je ingevroren eicellen bewaart en gebruikt.

Wat kost eicellen invriezen?

Bij social freezing – invriezen omdat je je kinderwens wilt uitstellen – betaal je de behandeling doorgaans zelf. Reken niet alleen op kosten voor consulten, medicatie, controles, punctie en het invriezen, maar ook op jaarlijkse bewaarkosten en eventuele kosten wanneer je de eicellen later wilt gebruiken.

Bij een duidelijke medische indicatie kan vergoeding uit de basisverzekering mogelijk zijn. Dat geldt bijvoorbeeld wanneer chemotherapie, bestraling in het gebied van de eierstokken of een operatie een groot risico vormt voor blijvende vruchtbaarheidsproblemen. Ook bij onder meer het fragiele-X-syndroom, turnersyndroom en galactosemie kan vergoeding aan de orde zijn. De precieze dekking verschilt per situatie en polis, dus vraag dit altijd vóór de start na bij je zorgverzekeraar en fertiliteitskliniek.