Olie mogelijk naar 200 dollar, omdat Iran driegt met 'grootschalige economische oorlog' tegen het Westen

De energiemarkten verkeren in zwaar weer nu Iran dreigt met een olieprijs van 200 dollar per vat en raketaanvallen op olie- en gasinstallaties in Saoedi-Arabië, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten heeft opgevoerd. Dit is wat er aan de hand is — en wat het betekent voor de wereldeconomie.​

De huidige escalatie werd in gang gezet door een Israëlische luchtaanval op South Pars, het grootste aardgasveld ter wereld, gelegen in Iran. Qatar — dat mede-eigenaar is van dit gasveld — noemde de aanval "gevaarlijk en onverantwoordelijk" en stelde dat de wereldwijde energiezekerheid in gevaar is gebracht. Na de aanval woedden enorme branden op het terrein, terwijl Iran onmiddellijk wraak zwoer.​​

Iran's nieuwe Opperste Leider Mojtaba Khamenei verklaarde dat energiecentrales in Saoedi-Arabië, de VAE en Qatar "directe en legitieme doelwitten" zijn geworden. Iraanse regionale gouverneur Eskandar Pasalar verwoordde het als volgt: "De slinger van de oorlog is doorgeslagen naar een grootschalige economische oorlog".​

Iran heeft inmiddels de dreigementen omgezet in daden. Raketten troffen de Saoedische hoofdstad Riyad, terwijl een raket insloeg op een luchtmachtbasis in de VAE waar Britse en Australische troepen gelegerd zijn. Qatar's Ras Laffan Industrial City — de grootste LNG-faciliteit ter wereld — werd eveneens aangevallen, met "uitgebreide schade" en branden als gevolg. Eerder raakten brokstukken van een onderschepte Iraanse drone al een olie-installatie in Fujairah (VAE).​​

De olieprijzen stegen met meer dan 5% nadat de markten reageerden op de Iraanse dreigingen, waarbij Brent-futures kort onder de 110 dollar per vat piekte. Vóór het conflict stond de olieprijs op circa 72 dollar per vat. Iran heeft de wereld herhaaldelijk gewaarschuwd zich voor te bereiden op 200 dollar per vat. Iraanse militaire woordvoerder Ebrahim Zolfaqari verklaarde tegenover Reuters: "Maak je klaar voor olie van 200 dollar per vat, want de olieprijs hangt af van regionale veiligheid — die jullie zelf hebben ondermijnd".​

Volgens analisten van Reuters is dat scenario niet langer ondenkbaar nu de energiecrisis voortduurt. De sluiting van de Straat van Hormuz — waar circa 20% van de wereldwijde olievoorziening en aanzienlijke LNG-volumes doorheen stromen — snijdt dagelijks tot 10 miljoen vaten olie af van de wereldmarkt.​

Experts beschrijven de situatie als de ernstigste energiecrisis sinds het olie-embargo van de jaren '70 — of zelfs erger. Helima Croft, hoofd strategie bij RBC Capital Markets, stelt: "We worden nu geconfronteerd met wat de meest significante energiecrisis lijkt te zijn sinds het olie-embargo van de jaren '70". De IEA heeft noodreserves vrijgegeven, maar dit heeft de markten tot dusver niet gerustgesteld.