Wat betekent 'duurzaam gescheiden' voor je pensioen en AOW?

Economie
donderdag, 17 september 2026 om 12:42
header-duurzaam-gescheiden-AI
Nog getrouwd, maar ieder op een eigen adres. Toch staat er bij de een €1.139 op de rekening en bij de ander €1.662. Het verschil zit niet in de inschrijving bij de gemeente en niet in papieren die nog bij de rechtbank liggen. Het zit in iets veel alledaagser — en de meesten ontdekken dat pas als er een terugvordering op de mat valt.

Apart wonen is bij lange na niet genoeg

Wie getrouwd is of een geregistreerd partnerschap heeft, krijgt in principe een gehuwdenpensioen: 50 procent van het netto minimumloon. Wie duurzaam gescheiden leeft, wordt voor de AOW als ongehuwd gezien en komt uit op 70 procent. Aan die uitzondering hangen drie harde voorwaarden: ten minste één van de partners wil de huwelijkse samenleving verbreken, beiden leiden een eigen leven alsof ze niet met de ander getrouwd zijn, en ten minste één van hen bedoelt die situatie als blijvend.
Op verschillende adressen wonen is daarvoor op zichzelf niet voldoende. Dat geldt ook voor wonen in verschillende landen en voor een scheiding van tafel en bed. Alleen wie apart woont én een echtscheidingsverzoek bij de rechter heeft ingediend, krijgt het voordeel van de twijfel.
Je huwelijk kan volgens de rechter prima voortbestaan zonder dat je samenwoont.

Waar de controleur naar kijkt

De beoordeling gaat over de feitelijke situatie en wordt langs vijf lijnen nagetrokken: de wil om weer samen te leven, de mate van onderling contact, gescheiden financiën, hoe jullie je naar de buitenwereld presenteren, en zorg voor elkaar. Samen op vakantie gaan, af en toe bij elkaar overnachten of gezamenlijk familie ontvangen weegt zwaar tegen je. Een gezamenlijke bankrekening ook. Noodzakelijke zorg bij een beperking blijft buiten beschouwing.
Nieuw is dat een gezamenlijke belastingaangifte níet mag meewegen. De Centrale Raad van Beroep bepaalde dat op 2 april 2026: bij een geregistreerd partnerschap volgt fiscaal partnerschap rechtstreeks uit de wet, dus zegt het niets over de vraag of je apart leeft.

Wat het in euro's scheelt

Per persoon, per maandGehuwdDuurzaam gescheiden
Bruto AOW vanaf 1 juli 2026€ 1.139,39€ 1.662,16
Opgebouwd vakantiegeld€ 74,85€ 104,78
Netto met loonheffingskorting€ 1.084,13€ 1.581,55
Op jaarbasis is dat ruim €6.600 bruto per persoon. Zijn jullie beiden AOW-gerechtigd en leven jullie beiden duurzaam gescheiden, dan verdubbelt dat bedrag. Eén voorwaarde blijft: er mag niemand anders van 18 jaar of ouder bij je wonen.
Twee keer 70 procent in plaats van twee keer 50 procent: dat is meer dan een dertiende maand.

Je aanvullend pensioen verandert juist niet

Hier zit de denkfout die duur uitpakt. Voor het verdelen van opgebouwd ouderdomspensioen geldt de wet alleen bij echtscheiding, scheiding van tafel en bed of beëindiging van het geregistreerd partnerschap. Duurzaam gescheiden leven valt daar niet onder: er wordt niets verevend. En omdat het huwelijk formeel doorloopt, blijft je partner in de regel partner voor het partnerpensioen — met alle gevolgen als je een nieuwe relatie krijgt. Regels verschillen per fonds, dus laat je eigen reglement nakijken.

Meld het binnen vier weken

Een verandering in je woonsituatie geef je binnen vier weken door, vanuit het buitenland binnen zes weken. Te laat of onvolledig melden levert een boete op die standaard de helft is van het te veel ontvangen bedrag: lager bij een goede reden, hoger bij herhaling. Trekken jullie het scheidingsverzoek in of komt de partner weer thuis wonen, dan is dat opnieuw een melding.
Feitenkader
  • Gehuwdenpensioen: 50% van het netto minimumloon, ongehuwdenpensioen 70%.
  • Bruto AOW per 1 juli 2026: € 1.139,39 (gehuwd) tegen € 1.662,16 (ongehuwd).
  • Drie voorwaarden: wil tot verbreken, eigen leven, blijvend bedoeld.
  • Apart wonen, wonen in twee landen of scheiding van tafel en bed volstaan niet.
  • Meldtermijn: 4 weken in Nederland, 6 weken daarbuiten.
Meer weten?
loading

Loading