De nieuwe generatie afslankinjecties belooft snelle gezondheidswinst, maar kan ongemerkt aan sociale verbanden tornen. Wat gebeurt er met vriendschappen en levenslust als eten, drinken en ‘mee doen’ opeens uit het leven verdwijnen?
Duitsland verloor de 42-jarige
Daniel Schmer 25 kilo dankzij een
GLP‑1‑injectie, oorspronkelijk bedoeld voor diabetespatiënten. Zijn arts drong aan op ingrijpen: obesitas en type 2-diabetes maakten de prik medisch verdedigbaar, de zorgverzekeraar betaalde mee. Het middel deed wat het moest doen: Schmer raakte zijn eetlust voor overdaad kwijt, dronk nauwelijks nog alcohol en voelde zich lichamelijk fitter dan ooit. “Soms voel je je een buitenstaander,” zegt hij.
Maar terwijl zijn lichaam lichter werd, werd zijn sociale leven merkbaar zwaarder. De man die vroeger drie keer per week met
vrienden aan de stamtafel zat, met bier en schnaps als bindmiddel, bleef ineens bij cola light en water. Eerst was er begrip, daarna kwamen de prikken onder de gordel:
“Trink doch auch mal was”, “Wat is er met je aan de hand?”. Hij trok zich stap voor stap terug – en verloor in twee jaar tijd de meeste van zijn oude kennissen.
De prijs van minder kilo’s
GLP‑1‑middelen, oorspronkelijk ontwikkeld voor diabetes, zorgen aantoonbaar voor snel en blijvend gewichtsverlies en verminderen obesitas-gerelateerde aandoeningen. Toch stopt naar schatting 30 tot 50 procent van de gebruikers voortijdig, onder meer vanwege de hoge kosten en bijwerkingen. Naast misselijkheid, een aanhoudend licht braakgevoel en lusteloosheid, melden sommige gebruikers een verlies aan levenslust en interesse in beloningen als eten, alcohol en mogelijk seks. Obesitaspsycholoog Anja Hilbert wijst erop dat de sociale gevolgen van deze middelen nog nauwelijks systematisch zijn onderzocht, maar dat veranderingen in het beloningssysteem in de hersenen een plausibele verklaring vormen.
Onderzoekers zien ondertussen een patroon dat verder gaat dan anekdotes op Reddit, waar gebruikers klagen over vrienden die “een compleet klootzak zijn geworden” sinds ze
Ozempic gebruiken, of over mensen die pronken met een dag niets eten. De Duitse obesitaspsycholoog Anja Hilbert zegt dat bij gebruikers “het beloningssysteem wordt gemoduleerd” en dat sommige mensen dat ervaren als een verlies van levensvreugde. Tot 30 tot 50 procent van de gebruikers stopt voortijdig, mede vanwege kosten en bijwerkingen als misselijkheid en lusteloosheid. De Deense fysioloog Juul Holst waarschuwde al dat afslankprikken het leven “zo ellendig saai” kunnen maken dat mensen terugverlangen naar hun oude bestaan.
Daarmee schuift een ongemakkelijke vraag naar voren: als zoveel sociale rituelen draaien om samen eten en drinken, wat blijft er dan over wanneer één iemand daar radicaal uitstapt – niet uit morele overtuiging, maar door medicatie? Schmers ervaring laat zien hoe kwetsbaar vriendschappen zijn die leunen op gedeelde gewoonten in plaats van gedeelde waarden. De spritze ontneemt niet alleen honger, maar prikt ook in de onuitgesproken afspraak dat gezelligheid gelijkstaat aan consumptie.
De stille bijwerking van de afslankprik: sociale kilte
Hilbert pleit daarom voor professionele begeleiding en nieuwe routines: combineer medicatie met beweging, psychologische steun en het actief zoeken naar andere vormen van samenzijn. Schmer vond die deels thuis, met zijn vrouw en dochter, en bij nieuwe contacten in de theatergroep van zijn kind – mensen die de rokende, drinkende, zwaarlijvige versie van hem nooit hebben gekend. De afslankprik werkt dan niet alleen als medische ingreep, maar als harde stresstest voor de vraag welke relaties méér zijn dan een gedeeld glas.
Wie alleen je bierglas mist als je slanker wordt, was misschien nooit echt je vriend.