Jarenlang leek de voedingswereld verdeeld in twee kampen: de voorstanders van koolhydraatarme diëten en de aanhangers van vetarme voeding. Wie zijn hart gezond wilde houden, kreeg vaak het advies om pasta, aardappelen of juist vetrijke producten te schrappen. Nieuw onderzoek zet die discussie echter in een ander licht. Niet de hoeveelheid koolhydraten of vetten blijkt doorslaggevend, maar vooral de kwaliteit van het voedsel op het bord.
Onderzoekers van Harvard University volgden bijna 200.000 Amerikaanse mannen en vrouwen gedurende ongeveer dertig jaar. Hun conclusie is helder: zowel een koolhydraatarm als een vetarm dieet kan gunstig zijn voor het hart, mits het bestaat uit gezonde, onbewerkte voedingsmiddelen.
Volgens hoofdonderzoeker Zhiyuan Wu ligt de focus te vaak op wat mensen níét eten. “Het gaat niet simpelweg om het schrappen van koolhydraten of vetten, maar om de kwaliteit van de voedingsmiddelen die mensen kiezen”, stelt hij. “Wie alleen naar voedingsstoffen kijkt en niet naar de kwaliteit van het eten, behaalt mogelijk geen gezondheidswinst.”
Onbewerkt voedsel
De studie laat zien dat deelnemers die gevarieerd aten en voldoende essentiële voedingsstoffen binnenkregen, betere cholesterolwaarden en minder ontstekingsmarkers in het bloed hadden. Ook bleek hun risico op coronaire hartziekten – de belangrijkste oorzaak van hartaanvallen – aanzienlijk lager.
Daartegenover stonden deelnemers die weliswaar een koolhydraatarm of vetarm dieet volgden, maar daarbij veel bewerkte voedingsmiddelen, dierlijke vetten en dierlijke eiwitten consumeerden. Voor deze groep waren de gezondheidsvoordelen veel minder duidelijk.
De onderzoekers zien overeenkomsten tussen gezonde varianten van zowel koolhydraatarme als vetarme diëten. Beide voedingspatronen bevatten doorgaans meer groenten, fruit, volkorenproducten en gezonde vetten. Juist deze voedingsmiddelen lijken via vergelijkbare biologische processen bij te dragen aan een betere cardiovasculaire gezondheid.
Enorme berg data
Hoewel de studie gebaseerd is op zelfgerapporteerde voedingsgegevens en de deelnemers allemaal werkzaam waren in de gezondheidszorg, maakt de omvang van het onderzoek indruk. In totaal omvatte de analyse meer dan 5,2 miljoen persoonsjaren aan gegevens.
De resultaten sluiten aan bij een groeiende hoeveelheid wetenschappelijk bewijs dat minder bewerkt voedsel en meer plantaardige producten de beste basis vormen voor een gezond voedingspatroon. Strikte diëten waarbij calorieën, koolhydraten of vetten obsessief worden geteld, lijken daardoor minder belangrijk dan vaak wordt gedacht.
Volgens cardioloog Harlan Krumholz van Yale University helpt het onderzoek om een einde te maken aan de eindeloze discussie over koolhydraten versus vetten. “Wat uiteindelijk het meest telt voor de gezondheid van het hart, is de kwaliteit van het voedsel dat mensen eten.”