De rest van het gezelschap zit in een T-shirt, terwijl jij alweer naar een vest grijpt. Herkenbaar? Steeds koud zijn kan verschillende verklaringen hebben. Soms speelt je lichaamsbouw mee, soms is het een reden om je gezondheid te laten controleren. Vooral als die kou nieuw voor je is of samengaat met andere klachten.

De een voelt zich bij dezelfde temperatuur prettiger dan de ander. Ook lichaamsvet speelt een rol: het helpt je warm te blijven. Wie weinig lichaamsvet heeft of veel lichaamsvet is kwijtgeraakt, kan daardoor sneller kou ervaren.

Toch is ‘ik ben nu eenmaal een koukleum’ niet altijd een afdoende verklaring. Heb je het langdurig opvallend koud terwijl anderen nergens last van hebben? Bespreek dat dan met de huisarts, zeker als je daarnaast moe of zwak bent.

Een mogelijke oorzaak is een trage schildklier. Die maakt te weinig schildklierhormoon aan. Je kunt het daardoor sneller koud hebben, maar ook moe zijn, aankomen of last krijgen van verstopping.

Dat betekent niet dat iedereen die een extra deken nodig heeft een schildklierprobleem heeft. De klachten zijn niet specifiek genoeg om zelf de diagnose te stellen. De huisarts kan beoordelen of bloedonderzoek nodig is.

Ook bloedarmoede kan samengaan met een koud gevoel. Andere mogelijke signalen zijn vermoeidheid, bleekheid en sneller buiten adem raken, bijvoorbeeld bij het traplopen.

IJzertekort is een belangrijke oorzaak van bloedarmoede, maar niet de enige. Ook een tekort aan vitamine B12 of foliumzuur kan meespelen. Trek dus niet meteen de conclusie dat je ijzerpillen nodig hebt. Laat eerst onderzoeken wat er aan de hand is: de behandeling moet passen bij de oorzaak.

Zijn het vooral je vingers of tenen die in aanvallen koud worden en van kleur veranderen? Dan kan het fenomeen van Raynaud een verklaring zijn. Daarbij worden kleine bloedvaten tijdelijk nauwer. Kou of sterke emoties kunnen zo’n aanval uitlokken.

De vingers kunnen eerst opvallend bleek worden en daarna blauwachtig en rood. Ook tintelingen of pijn kunnen voorkomen. Dit is iets anders dan een algemeen koud gevoel in je hele lichaam. Warm blijven en handschoenen dragen kunnen helpen; wondjes of aanhoudende klachten zijn een reden om de huisarts te raadplegen.

Maak een afspraak als het koude gevoel aanhoudt, ongewoon sterk is of duidelijk anders is dan je gewend bent. Vertel ook welke andere klachten je hebt en of vooral je handen en voeten koud zijn. De huisarts kan op basis van je verhaal en onderzoek bepalen of bijvoorbeeld je bloedbeeld of schildklierfunctie gecontroleerd moet worden.

Gebruik dit overzicht als aanleiding voor een gesprek, niet als thuistest. Noteer vooraf wanneer je het koud hebt en wat je daarnaast merkt.

Meer weten?