Je kunt griep krijgen van stof

donderdag, 26 februari 2026 om 6:07

We dachten het te weten: griep krijg je van iemand die in je gezicht hoest, niest of te dicht bij je staat. Maar nieuw onderzoek laat zien dat het beeld een stuk minder overzichtelijk is. Griepvirussen blijken namelijk mee te liften op… stof.

In een veelbesproken studie met cavia’s zagen onderzoekers dat de dieren niet alleen virusdeeltjes uitademen, maar ook enorme wolken minuscule stofdeeltjes produceren als ze gewoon rondlopen in hun kooi – tot wel 1.000 deeltjes per seconde. Een deel daarvan blijkt besmet met influenzavirus en kan door de lucht naar andere dieren reizen, zonder een enkele hoestbui ertussen. De onderzoekers introduceerden hiervoor een nieuwe term: “aerosolized fomites” – virusbesmet stof dat als onzichtbare transportband door de lucht zweeft.

Nog verontrustender: ook levenloze objecten kunnen zo’n bron zijn. In het lab werden papieren tissues en keukenrol eerst ingesmeerd met griepvirus, gedroogd en daarna verfrommeld. Daarbij kwamen tot 900 deeltjes per seconde vrij, waarvan sommige nog infectieus bleken. Het virus kan dus enige tijd overleven op oppervlakken en later alsnog als stofdeeltje worden ingeademd.

Stofzuigen tegen griep

Het gaat om labomstandigheden met cavia’s, niet om een directe meting in Nederlandse woonkamers. Toch zijn de implicaties relevant. Huisstof bestaat uit textielvezels, huidschilfers, dierenharen en microscopische deeltjes van bijvoorbeeld tissues en beddengoed. Als een griepvirus zulke deeltjes kan “kapen”, betekent dat dat ventilatie, regelmatig schoonmaken en voorzichtig omgaan met gebruikte zakdoekjes waarschijnlijk belangrijker zijn dan we dachten – naast de bekende adviezen over handen wassen en afstand houden.

Voor virologen is dit “schokkend”, omdat het laat zien dat we transmissie te eenzijdig via druppels en aerosolen uit de luchtwegen hebben bekeken. Voor de rest van ons is de boodschap minder spectaculair, maar wel concreet: gooi gebruikte papieren zakdoekjes meteen weg, was je handen en onderschat de rol van stof in slecht geventileerde ruimtes niet. Je kunt griep niet wegstofzuigen, maar een schonere, goed geventileerde omgeving maakt de kans dat dat ene besmette stofdeeltje jou bereikt wel net wat kleiner.