Kan paracetamol gevaarlijk zijn?

Het ligt in bijna elke keukenla. Je koopt het gewoon bij de supermarkt en het geldt als de braafste pijnstiller die er is. Toch krijgt het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum over geen enkel geneesmiddel zoveel vragen als over paracetamol.

In 2024 meldden zorgverleners over ruim 2500 gevallen waarin iemand eraan was blootgesteld. Daarnaast werden er online ruim 9300 risicoberekeningen gemaakt.

Het risico zit niet in de pil zelf, maar in de hoeveelheid. Paracetamol wordt in de lever afgebroken. Slik je te veel, dan ontstaat er een schadelijke afbraakstof die de lever kan beschadigen.

Op de bijsluiter van gewone tabletten van 500 milligram staat voor volwassenen meestal maximaal zes tabletten per dag. Huisartsen raden aan het zo kort mogelijk te gebruiken en nooit langer dan een maand achter elkaar.

Twaalf tabletten in één keer, samen 6 gram, kunnen al leverschade geven. Langdurig gebruik vlak onder het maximum is ook niet zonder risico: leverschade is ook gemeld na wekenlang 3 tot 4 gram per dag.

Wie ’s ochtends paracetamol slikt en ’s avonds een griepdrankje neemt, krijgt soms ongemerkt een dubbele dosis binnen.

Veel middelen tegen hoofdpijn, griep of verkoudheid bevatten ook paracetamol. Denk aan hoofdpijnpoeders, bruistabletten met vitamine C en tabletten met cafeïne. Gebruik zulke middelen daarom niet naast losse paracetamol en lees altijd wat erin zit.

Gebruik je paracetamol langer of is je lever al kwetsbaar? Dan ligt de veilige grens lager als een of meer van deze dingen voor jou gelden:

•je eet weinig of vast

•je drinkt gemiddeld meer dan twee glazen alcohol per dag

•je rookt

•je hebt een leverziekte

•je gebruikt bepaalde medicijnen, zoals sommige middelen tegen epilepsie

•je gebruikt meerdere pijnstillers tegelijk

•je bent op hoge leeftijd en weegt minder dan 50 kilo

Geldt één van deze punten voor jou, neem dan niet meer dan vier tabletten van 500 milligram per dag. Gelden er twee of meer, dan is het maximum drie. Af en toe een glas wijn is geen probleem.

Het verraderlijke aan een overdosis is dat je de eerste uren vaak weinig merkt. Misselijkheid, overgeven of buikpijn kunnen optreden, maar dat hoeft niet. Duidelijke tekenen van leverschade, zoals een gele huid of geel oogwit, verschijnen vaak pas na twee tot drie dagen.

Een overdosis paracetamol voelt in het begin vaak als niets. Juist daarom moet je niet wachten.

Neem bij te veel paracetamol dus meteen contact op met een arts of de huisartsenpost, ook als je je goed voelt. Er bestaat een tegengif, acetylcysteïne, dat het best werkt als het vroeg wordt gegeven.

Dat je in de supermarkt maximaal twintig tabletten van 500 milligram per doosje koopt, is geen toeval. Bij de drogist zijn dat er maximaal vijftig. Grotere verpakkingen zijn er alleen bij de apotheek. Zo wil de overheid het risico kleiner maken en laten zien dat het middel bedoeld is voor kort gebruik.

Paracetamol is dus geen gevaarlijk middel, maar ook geen snoepje.