Paracetamol geslikt? Op je rechterzij werkt hij ruim twee keer sneller dan rechtop

Je slikt de tablet door met een flinke slok water, gaat weer liggen en wacht. Twintig minuten later bonst je hoofd nog steeds. Dat ligt dan niet aan te weinig water, niet aan een te lage dosis en meestal ook niet aan je leeftijd. Het ligt aan de kant waarop je ligt.

Paracetamol wordt vrijwel niet vanuit de maag zelf opgenomen. De werkzame stof komt pas echt in het bloed zodra hij via de maaguitgang, de pylorus, de dunne darm bereikt. Alles wat het tablet daar sneller krijgt, versnelt het pijnstillende effect.

En de maag is geen symmetrische zak. Hij hangt schuin, met de uitgang rechtsonder. Lig je op je rechterzij, dan trekt de zwaartekracht de tablet precies naar dat laagste punt, het antrum, vlak voor de uitgang. Lig je op je linkerzij, dan blijft hij hangen in het bovenste deel en moet hij tegen de zwaartekracht in.

Een gedetailleerd computermodel van de menselijke maag, StomachSim genaamd, rekende vier houdingen door. Het verschil bleek fors:

Rechtop is dus geen fout. Het is een prima tweede keuze. De echte uitschieter zit aan de andere kant: op je linkerzij ben je ruim vijf keer trager af dan rechtop, en zo'n tien keer trager dan op je rechterzij.

Die factor vijf duikt op in koppen als het voordeel van de rechterzij. Dat klopt niet. Rechterzij ten opzichte van rechtop is een factor 2,3. De factor vijf is precies het omgekeerde verhaal: het is hoeveel langzamer de linkerzij is dan rechtop. Wie de winst wil samenvatten, komt uit op ruim twee keer sneller.

Draai je met hoofdpijn in bed standaard naar links, dan werkt dat tegen je. Een kwartier op je rechterzij kost niets en kan schelen. Verwacht er geen wonder van: het model rekende met leunen onder 45 graden, simuleerde één digitale maag en dekte maar een kort deel van het oplosproces. De totale hoeveelheid werkzame stof die uiteindelijk de darm bereikt, verschilt tussen rechtop, op de rug en op de rechterzij nauwelijks. Het gaat om tempo, niet om kracht. Klinische bevestiging bij echte patiënten ontbreekt nog.

Op een lege maag werkt paracetamol sneller dan na een maaltijd. Een tablet heeft normaal ongeveer een half uur nodig, en het effect houdt drie tot zes uur aan. Drink er een half glas water bij en stapel geen extra tabletten omdat het "nog niet werkt".