Computerstem van je bank aan de lijn: 170 mensen raakten zo €380.000 kwijt

maandag, 26 oktober 2026 om 10:15

Iemand houdt een bankpas tegen de achterkant van een smartphone.

Een computerstem waarschuwt voor verdachte betalingen en vraagt je op 1 te drukken. Daarna wil een “bankmedewerker” dat je een app installeert en je bankpas tegen je telefoon houdt. Ben je in deze oplichterstruc gestonken, dan moet je bank het gepinde geld in principe binnen een werkdag terugstorten.

Met die AI-scam maakte een netwerk in drie weken zo’n 170 slachtoffers, die samen ongeveer €380.000 kwijtraakten, meldt de politie. Op 6 oktober hield de politie twee mannen aan, van 23 uit Vaassen en 25 uit Ede. Ze blijven minstens 90 dagen vast.

Je bank moet eerst betalen, ook bij grove nalatigheid

Het Europese Hof van Justitie bepaalde half oktober dat een bank een niet-toegestane betaling meteen terugstort, uiterlijk aan het eind van de volgende werkdag. Een vermoeden dat jij grof nalatig was, is geen reden om dat te weigeren. De zaak draaide om een Poolse vrouw die via een nepsite van haar bank €700 kwijtraakte.

Bij deze truc pinde een handlanger, jij niet. Opnames die een oplichter zonder je toestemming doet, kunnen als niet-toegestaan gelden, afhankelijk van de omstandigheden, schrijft Kassa. Maakte je zelf geld over naar een “veilige rekening”, dan geldt de uitspraak niet automatisch.

“Een bank mag slachtoffers van phishing niet langer met een beroep op grove nalatigheid hun geld terug weigeren.”

Dat schrijft ICT-jurist Arnoud Engelfriet op zijn blog Ius Mentis. Achteraf mag de bank het geld terugvorderen, maar alleen als hij bewijst dat je opzettelijk of grof nalatig handelde. Betaal je niet, dan moet de bank naar de rechter. Alleen als de bank vermoedt dat je zelf bij de fraude betrokken bent en dat schriftelijk meldt bij de autoriteiten, mag hij wachten.

Nederlandse banken hebben nog niet gezegd wat ze gaan doen. De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) zegt dat banken de uitspraak ieder voor zich bekijken, en dat die gaat over het moment van terugbetalen, niet over wie de schade uiteindelijk draagt.

Zo werkt de truc met je bankpas

De computerstem is met AI gemaakt. “Ze hadden tientallen verschillende geluidsfragmenten gemaakt met verschillende stemmen van banken, bedrijven en scenario’s”, zegt Ruben van Well van het Team Cybercrime Rotterdam tegen Opgelicht?!.

De app stuurde de gegevens van de NFC-chip van je pas, de chip waarmee je contactloos betaalt, door naar de telefoon van een pinner. Die stond op dat moment bij een geldautomaat. De slachtoffers kwamen uit het hele land, onder wie tientallen twintigers en dertigers.

“Zonder dat slachtoffers het doorhadden, werden duizenden euro’s gepind.”

Banken vergoeden bij bankhelpdeskfraude steeds minder uit coulance, dus uit eigen beweging. Dat blijkt uit cijfers van de NVB.

In cijfers

170 slachtoffers en €380.000 schade in drie weken bij de nieuwe truc (politie, oktober 2026)
bijna 5.900 slachtoffers van bankhelpdeskfraude in 2025, met samen €25,8 miljoen schade (NVB)
iets meer dan 45 procent van die schade bij particulieren vergoedden banken in 2025
in 2021 was dat nog 92 procent (NVB)

Grof nalatig? Daar ligt de lat hoog

Wil je bank het geld later terughalen, dan sta je niet zwak. Het Kifid, het klachteninstituut voor financiële diensten, legde dit voorjaar de lat hoger voor grove nalatigheid bij bankhelpdeskfraude, meldde Banken.nl op 30 april. Bunq moest een klant €35.367 betalen.

Grof nalatig ben je volgens de commissie van beroep pas als je het gevaar van bankhelpdeskfraude kende en toch deed wat de oplichter zei. Niet weten hoe de truc werkt is niet genoeg. Eerder schreef WEL al wanneer je bank de schade van phishing vergoedt.

“Je bank vraagt je nooit om een app te downloaden, je bankpas tegen je telefoon te houden of je pincode te geven.”

Dat zegt Van Well in het persbericht van de politie. Krijg je zo’n verzoek, hang dan op en bel je bank zelf.

Opgelicht? Zo vraag je je geld terug

Bel meteen je bank. Gebruik het nummer op je pas of op de site van je bank, laat je pas blokkeren en geef aan welke opnames je niet zelf deed. De terugbetaalplicht geldt als je zonder onnodige vertraging meldt.
Vraag schriftelijk om terugbetaling. Verwijs naar de uitspraak van het Europese Hof van Justitie, zaak C-70/25. De bank moet uiterlijk aan het eind van de volgende werkdag betalen.
Doe aangifte bij de politie. Bewaar het nummer dat belde, de naam van de app en alle berichten.
Weigert de bank, dien dan een klacht in. Doorloop eerst de klachtenprocedure van je bank. Helpt dat niet, dan kun je naar het Kifid.