Kankerpatiënten en diëten: waarom streng lijnen levensgevaarlijk kan zijn

Eén op de drie kankerpatiënten overlijdt niet aan de ziekte zelf, maar aan ondervoeding, waarschuwt de Duitse oncoloog Jutta Hübner op basis van nieuwe voedingsrichtlijnen voor de oncologie. Terwijl internet en goedbedoelende kennissen overlopen van adviezen over vasten, sapkuren en ‘geneeskrachtige’ diëten, luiden experts de noodklok: calorierestrictie tijdens een behandeling vergroot de kans op gewichtsverlies, spierafbraak en complicaties – en kan letterlijk het verschil maken tussen wel of geen succesvolle therapie.​

Kanker en chemo zorgen vaak al voor misselijkheid, smaakverandering en verlies van eetlust, waardoor patiënten ongemerkt kilo’s kwijtraken. Een streng dieet – ketogeen, vegan zonder goede planning, of wekenlang sapvasten – beperkt het menu nóg verder en verhoogt zo de kans op ernstige tekorten en spierverlies. Internationale richtlijnen adviseren juist tijdige voedingsscreening, extra eiwit en zo nodig drinkvoeding of sondevoeding om het lichaam sterk genoeg te houden voor operatie, chemo of immunotherapie.​

Van de Budwig-kuur met kwark en lijnzaadolie tot de Breuss-sapkuren: er is geen bewijs dat dit tumoren laat verdwijnen, wél dat ze het risico op ondervoeding vergroten. Ook populaire ideeën dat melk ‘kanker voedt’ of dat elke vorm van suiker direct tumorgroei aanjaagt, worden door oncologen als misleidend bestempeld. Wat bewezen helpt, is geen magisch superfood, maar een zo volwaardig mogelijk voedingspatroon met voldoende energie, eiwit, vezels en micronutriënten, afgestemd met een gespecialiseerde oncologiediëtist.​

Dat vegetarische of grotendeels plantaardige voeding het risico op onder meer borst-, prostaat- en alvleesklierkanker kan verlagen, gaat over gezonde mensen vóór de diagnose – niet over patiënten midden in een intensieve behandeling. Tijdens therapie gaat het niet om afvallen of ‘detoxen’, maar om overleven: genoeg eten om kracht, gewicht en weerstand vast te houden.​