Oxford test revolutionair vaccin dat kanker moet voorkomen

Een prik krijgen voordat je ziek wordt en daarmee kanker voorkomen. Het klinkt te mooi om waar te zijn, maar onderzoekers van de Universiteit van Oxford en farmaceut Moderna gaan deze zomer serieus in de weer met dit thema.

De twee starten een proef met een nieuw mRNA-vaccin dat niet bedoeld is om kanker te behandelen, maar om te voorkomen dat die überhaupt ontstaat.

De eerste doelgroep: mensen met het zogeheten Lynch-syndroom — een erfelijke aandoening die het risico op onder meer darm- en eierstokkanker sterk verhoogt.

Het idee achter de nieuwe prik is heel anders dan klassieke kankertherapie. Onderzoekers willen het immuunsysteem leren om afwijkende cellen al te herkennen en op te ruimen voordat ze uitgroeien tot kanker.

Patiënten krijgen daarvoor het experimentele vaccin mRNA-4194. Daarna kijken onderzoekers hoe het afweersysteem reageert, welke dosering optimaal is en of de prik veilig blijkt. De studie — Intercept-Lynch — is onderdeel van een samenwerking tussen Oxford en Moderna en wordt ondersteund door Cancer Research UK.

Mensen met het Lynch-syndroom erven een defect in een gen dat normaal gesproken DNA-schade herstelt. Daardoor kunnen mutaties zich opstapelen en krijgen cellen meer kans om te ontsporen.

Volgens onderzoeksleider DavidCurch traint hij het immuuunsysteem met het vaccin. Afwijkingen worden zichtbaar gemaakt voor het immuunsysteem, zodat het lichaam ze vroegtijdig kan uitschakelen. Hij noemt de werking van het vaccin een handleiding voor het lichaam om pre-kankercellen aan te vallen.

Het Lynch-syndroom komt vaker voor dan veel mensen denken. In Engeland heeft naar schatting ongeveer één op de driehonderd mensen de aandoening, maar slechts een klein deel weet dat.

De erfelijke aanleg verhoogt niet alleen de kans op darm- en eierstokkanker, maar ook op onder meer baarmoeder-, maag-, alvleesklier-, nier- en huidkanker.

De tweede fase van de studie moet in 2027 starten op meerdere locaties in het Verenigd Koninkrijk. Onderzoekers durven nog geen grote beloftes te doen. Maar als het lukt om met een vaccin pre-kankercellen vroegtijdig uit te schakelen, kan dat volgens hen gevolgen hebben die veel verder reiken dan alleen Lynch.

Bron: The Independent