Polyester is overal in onze kleerkast, maar de testen maken één ding duidelijk: elke synthetische vezel die we dragen, ademt een wolk microplastics uit – in huis, in de wasmachine en uiteindelijk in ons lichaam. Toch is de conclusie niet zo simpel als ‘gooi al je fleece weg’.
Wat de testen laten zien
In het TNO-lab werd een set alledaagse
kleding – van fleecetrui tot sportbeha – doorgemeten op vezels die vrijkomen bij dragen en wassen. Alle stoffen lieten deeltjes los, maar geborstelde fleece en los geweven synthetische stoffen bleken opvallende grote uitstoters van microplastics.Een enkel druppeltje waswater onder de elektronenmicroscoop bevatte al tientallen vezels, een mix van wol, katoen en kunststof. De synthetische vezels zijn spekglad en breken in steeds kleinere plasticdeeltjes, die nauwelijks afbreken.
Hoe groot is het probleem
In 2023 bestond naar schatting 57 procent van alle wereldwijd geproduceerde textielvezels uit polyester en andere synthetische vezels. Alleen al in Nederland kwam in 2022 ongeveer 430.000 kilo microplastics vrij uit kleding en schoenen; in heel Europa meer dan 10 miljoen kilo. Onderzoeken tonen aan dat microplastics inmiddels via lucht, voedsel en water in het menselijk lichaam opduiken en in cellen ontstekingsreacties kunnen uitlokken, al is de exacte gezondheidsschade bij mensen nog niet volledig in kaart gebracht.
Gezondheid: reden tot zorg, geen reden tot paniek
Microplastics stapelen zich op in ecosystemen en worden teruggevonden in bloed en weefsels, waar ze mogelijk ontstekingen en schade aan cellen veroorzaken. Tegelijk wijzen onderzoekers erop dat metingen complex zijn en sommige spectaculaire claims later zijn teruggefloten, waardoor voorzichtigheid in interpretatie geboden blijft.
De consensus: deeltjes zijn overal, de blootstelling neemt toe en daarmee ook de noodzaak om de bron aan te pakken.
Moeten we dan stoppen met polyester?
Volledig afscheid nemen van synthetische kleding is volgens onderzoekers niet realistisch en zelfs niet altijd duurzamer. Een kwalitatieve polyester sportbroek die je tien jaar draagt, kan een kleinere CO₂- en waterfootprint hebben dan elk jaar een nieuwe katoenen versie die snel uitlubbert. Het echte probleem is fast fashion: goedkope, slijtbare stoffen die veel vezels verliezen én snel worden weggegooid.
Wat kun je als consument wél doen?
- Koop minder, maar duurzamer gemaakte kleding (stevige, dicht geweven stoffen, tijdloos model).
- Draag wat je hebt zo lang mogelijk, zeker synthetische sport- en outdoorkleding.
- Was minder vaak, op lagere temperaturen en met een volle trommel; dat vermindert vezelverlies.
- Gebruik waar mogelijk waszakken of filters en spoel pluizenfilters niet onder de kraan uit.