Vrouwen lopen veel meer risico op dementie: dit zijn de verrassende oorzaken

Een slechte nachtrust, weinig beweging of een hoge bloeddruk: we weten inmiddels dat verschillende factoren het risico op dementie vergroten. Maar nieuw onderzoek laat zien dat die risico’s niet voor iedereen hetzelfde uitpakken. Sterker nog: sommige factoren blijken het vrouwenbrein veel harder te raken.

Dat vrouwen vaker dementie krijgen dan mannen, is al langer bekend. Vaak wordt gedacht dat dit simpelweg komt doordat vrouwen gemiddeld ouder worden. Maar volgens een nieuwe Amerikaanse studie ligt het verhaal een stuk ingewikkelder. Onderzoekers van de University of California analyseerden gezondheidsgegevens van ruim 17.000 volwassenen van 40 jaar en ouder en ontdekten opvallende verschillen tussen mannen en vrouwen.

De onderzoekers bekeken dertien bekende risicofactoren voor dementie, waaronder depressie, diabetes, gehoorverlies, slaapproblemen en hoge bloeddruk. Sommige daarvan kwamen vaker voor bij vrouwen, zoals depressie, lichamelijke inactiviteit en slaapproblemen. Mannen rapporteerden juist vaker gehoorverlies, diabetes en overmatig alcoholgebruik.

Maar de grootste verrassing zat niet in hoe vaak de risicofactoren voorkwamen, maar in hun effect op het brein. Hoge bloeddruk, gehoorverlies en diabetes bleken bij vrouwen veel sterker samen te hangen met een achteruitgang van cognitieve functies dan bij mannen. Ook een hogere BMI had vooral bij vrouwen tussen de 50 en 65 jaar een negatieve invloed op het denkvermogen.

Volgens hoofdonderzoeker Megan Fitzhugh laat dit zien dat preventie veel persoonlijker moet worden aangepakt. Niet alleen de aanwezigheid van een risicofactor telt, maar ook hoe zwaar die factor weegt voor iemands gezondheid.

Hoewel de cijfers zorgwekkend zijn, benadrukken de onderzoekers dat vrijwel alle onderzochte risicofactoren aan te pakken zijn. Meer bewegen, beter slapen, hulp zoeken bij depressieve klachten, matigen met alcohol en het behandelen van hoge bloeddruk kunnen allemaal bijdragen aan een lager risico op cognitieve achteruitgang.

Opvallend genoeg vonden de onderzoekers ook twee factoren die juist positief samenhingen met cognitieve prestaties bij vrouwen: een hoger opleidingsniveau en een hoger cholesterolgehalte. Waarom dat zo is, moet nog verder onderzocht worden.

De volgende stap is uitzoeken waarom het vrouwenbrein gevoeliger lijkt voor bepaalde risicofactoren. Mogelijk spelen hormonale veranderingen rond de menopauze daarbij een rol, maar daarover bestaan nog veel vragen. Eén conclusie durven de onderzoekers al wel te trekken: wie dementie beter wil begrijpen, kan sekseverschillen niet langer negeren.

Bron: ScienceAlert