Waarom de wereld zoals hij nu is zo slecht voor ons is

We zijn rijker dan ook. Maar is dat vooruitgang? De mens is niet opgewassen tegen de moderne, industriële wereld. Dat is de conclusie van een omvangrijke studie van evolutionair antropologen Colin Shaw en Daniel Longman, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Biological Reviews.​

Onze voorouders leefden als jager-verzamelaars. Ze bewogen veel, stonden in voortdurend contact met de natuur en kenden vooral korte, intense periodes van stress. Denk aan de confrontatie met een roofdier: spannend, maar van korte duur. De leeuw ging weer weg en het lichaam kon herstellen.​

In het moderne leven is die leeuw overal. Verkeer, sociale media, aanhoudend lawaai, een lastig gesprek met je baas – ons stressreactiesysteem behandelt al deze prikkels alsof we oog in oog staan met een roofdier. Het gevolg: een zenuwstelsel dat constant in de hoogste versnelling staat, zonder tijd voor herstel.​

Die chronische stress heeft verstrekkende gevolgen. Van ons cardiovasculaire systeem tot onze cognitieve functies: alles wordt aangetast. Kinderen die opgroeien in groene omgevingen presteren beter op het gebied van aandacht en geheugen, terwijl volwassenen in sterk verstedelijkte gebieden sneller cognitief achteruitgaan.

De onderzoekers wijzen ook op de gestage daling van het aantal zaadcellen bij mannen – een trend die vermoedelijk samenhangt met pesticiden, herbiciden en microplastics in onze omgeving. Samen met de toename van auto-immuunziekten en ontstekingsziekten vormt dit een patroon: de industriële leefomgeving ondermijnt onze biologische fitheid.​​

Het probleem is dat biologische aanpassing tienduizenden jaren duurt, terwijl onze omgeving per decennium drastisch verandert. De evolutie kan simpelweg geen gelijke tred houden met de technologische vooruitgang.​

Shaw en Longman pleiten voor een fundamentele koerswijziging. Steden moeten worden herontworpen met meer aandacht voor menselijke fysiologie en natuurlijke elementen. Onderzoek kan uitwijzen welke prikkels de bloeddruk, hartslag of immuunfunctie het meest beïnvloeden – kennis die beleidsmakers kunnen gebruiken bij stedenbouwkundige beslissingen.​

De boodschap is helder: we moeten onze steden op orde brengen en tegelijkertijd de natuur herstellen, waarderen en er meer tijd doorbrengen. Het alternatief – doorgaan op de huidige weg – kan leiden tot een wereld waarin we niet meer in staat zijn om te functioneren of onszelf voort te planten.​

Genetische aanpassing duurt 10.000-100.000 jaar. Onze omgeving verandert per decennium.​