Werkt hyperbare zuurstoftherapie bij Long Covid écht? Hoopvolle resultaten, maar behandeling is niet zonder risico

Voor mensen met long covid die al maanden of zelfs jaren kampen met extreme vermoeidheid, concentratieproblemen en hersenmist, klinkt het als een wondermiddel: een paar weken in een speciale zuurstofkamer en de klachten nemen af. Hyperbare zuurstoftherapie wint wereldwijd aan populariteit als mogelijke behandeling voor long covid, maar wetenschappers zijn nog verdeeld over de effectiviteit.

Een van de patiënten die verbetering zegt te hebben ervaren is de 49-jarige Amerikaan M. Martinez. Anderhalf jaar na zijn coronabesmetting waren zijn cognitieve klachten zo ernstig geworden dat hij niet meer voltijds kon werken of autorijden. Na acht weken behandeling in een hyperbare zuurstofkamer verbeterden zijn testresultaten aanzienlijk en kon hij zijn dagelijkse leven grotendeels hervatten.

Bij hyperbare zuurstoftherapie ademen patiënten zuivere zuurstof in een afgesloten kamer waarin de luchtdruk flink hoger is dan normaal. De behandeling wordt al langer ingezet bij onder meer duikersziekte, koolmonoxidevergiftiging en slecht genezende wonden.

Onderzoekers vermoeden dat de therapie mogelijk ook kan helpen bij long covid. Sommige patiënten lijken namelijk moeite te hebben om zuurstof efficiënt naar lichaamsweefsels te transporteren. Door de verhoogde druk kan extra zuurstof in het bloed oplossen en toch de weefsels bereiken.

Daarnaast denken wetenschappers dat de behandeling ontstekingen kan remmen, de groei van nieuwe bloedvaten kan stimuleren en beschadigde zenuwcellen kan helpen herstellen.

De wetenschappelijke resultaten zijn echter nog verre van eenduidig. Een Israëlische studie onder 73 longcovidpatiënten liet verbeteringen zien in cognitieve functies, energieniveau en slaapkwaliteit. Die voordelen waren een jaar later nog steeds zichtbaar.

Maar een vergelijkbaar onderzoek in Zweden met tachtig deelnemers vond juist geen verschil tussen de zuurstofbehandeling en een placebo. Volgens spoedeisendehulparts Craig Lindsey kan het verschil mogelijk worden verklaard door de intensiteit van de behandeling. “Deze therapieën zijn echt bedoeld als dagelijkse sessies van maandag tot en met vrijdag. Dáár zit het voordeel”, zegt hij tegen het wetenschappelijke magazine Scientific American.

Experts benadrukken bovendien dat de behandeling niet voor iedereen geschikt is. “Long covid kent waarschijnlijk veel verschillende onderliggende oorzaken en patiënten kunnen totaal verschillende behandelingen nodig hebben”, aldus revalidatiespecialist David Putrino.

Sommige patiënten melden zelfs verslechtering van hun klachten. In een Nederlandse studie zag 13 tot 19 procent van de deelnemers hun fysieke of mentale gezondheid achteruitgaan na de behandeling.

Ook zijn er risico's verbonden aan de drukcabines zelf. Drukverschillen kunnen schade veroorzaken aan oren en weefsels. Ondeskundig gebruik kan zelfs brandgevaar kan opleveren. “Het moet absoluut niet als een risicoloze behandeling worden beschouwd”, waarschuwt inspanningsfysioloog Mark Faghy.

Voorlopig zijn hyperbare zuurstoftherapie dus niet meer dan een veelbelovende optie voor longcovidpatiënten. Bewijzen zijn er nog amper. Meer onderzoek moet uitwijzen welke patiënten er daadwerkelijk baat bij hebben en welke juist beter een andere behandeling kunnen krijgen.

Bron: Scientific American