Je partner heeft je bedrogen, loog dat het gedrukt stond, brak een belofte of maakte je belachelijk waar
anderen bij waren. Je hebt het vergeven, en toch steekt het nog als je
eraan terugdenkt. Dat kan goed kloppen: vergeven wist een herinnering niet uit, het
verandert slechts het gevoel als je eraan terugdenkt.
Dat blijkt uit een hersenonderzoek van psychologen van Dartmouth
College en Columbia University, dat eerder verscheen in het vakblad
Emotion. Psycholoog Guy
Winch zette het deze week in Psychology Today naast een Canadees
onderzoek onder stellen.
Wat doet vergeven met een
herinnering?
Het maakt hem minder negatief. Proefpersonen in een hersenscanner
keken naar nare foto’s, in de veronderstelling dat twee andere
deelnemers die voor hen hadden uitgekozen. De ene bood daarna zijn
excuses aan: hij had een rotdag gehad en die op hen afgereageerd. De
ander zei dat hij “gewoon op zijn gevoel” had gekozen.
De proefpersonen kregen de opdracht de eerste te vergeven. Een dag
later zagen ze alle foto’s opnieuw. De beelden van degene die ze hadden
vergeven, beoordeelden ze als minder negatief dan de rest.
“We vergeven en vergeten niet zozeer, we vergeven en werken de herinnering bij.”
In de scans werkten de hippocampus, een hersengebied voor het
geheugen, en een gebied waarmee je je in een ander verplaatst, op
dezelfde manier samen als tijdens het vergeven. De onderzoekers denken
dat vergeving nieuwe emotionele informatie aan de oude herinnering
toevoegt.
Kun je besluiten om te
vergeven?
Niet zomaar, zegt Winch. Vergeving werkt alleen zo als ze gemeend is,
en daarvoor moet de ander meestal iets doen. In de proef vergaven mensen
iemand die uitlegde wat er misging en spijt toonde.
Het tweede onderzoek, van psychologen uit Quebec in het
Journal of Marital and Family
Therapy, keek daarom naar de omgekeerde kant:
onvergevingsgezindheid. Dat is meer dan het ontbreken van vergeving. Het
gaat om blijvende wrok, piekeren en een ander beeld van je partner.
Wat helpt na een
misstap van je partner?
Een partner die luistert en laat merken dat hij je begrijpt. De
onderzoekers vroegen 512 Canadezen in 256 stellen naar een misstap van
hun partner, van een gebroken belofte tot vreemdgaan. Hoe meer iemand
zijn partner daarna als betrokken en begripvol zag, hoe minder wrok en
gepieker hij rapporteerde. Bij een afwijzende, ongevoelige partner was
het omgekeerd.
Een sorry alleen is volgens Winch niet genoeg. Je wilt merken dat de
ander begrijpt wat hij heeft aangericht. Over
zinnen
waaraan je merkt dat een relatie vastloopt schreef WEL vorige
week.
Feiten op een rij
- 23 proefpersonen telden mee in het hersenonderzoek, van de 37 die
het afmaakten
- 1 dag later was het effect van vergeven nog meetbaar
- 512 Canadezen in 256 stellen deden mee aan het tweede onderzoek
- de stellen waren minstens twee jaar samen en woonden samen
Is niet vergeven altijd
verkeerd?
Nee. Wrok kan een signaal zijn dat het om iets ernstigs ging, dat
niemand verantwoordelijkheid nam of dat je je nog niet veilig voelt,
schrijft Winch. Lang blijven hangen in boosheid houdt de wond wel
open.
“Als je vergeeft voordat het echt voelt, blijft de pijn vaak.”
Zelf voelen dat de ander je kent, is ook in een gewone relatie
het
belangrijkste teken dat het goed zit.
Wat je van de ander nodig
hebt
Winch raadt aan jezelf niet af te vragen óf je moet vergeven, maar
wat je van de ander nodig hebt om het te kunnen. Loop na of je
partner:
- luistert zonder meteen in de verdediging te schieten;
- erkent welke pijn hij heeft veroorzaakt;
- je gevoelens serieus neemt;
- betrokken blijft, ook als het gesprek ongemakkelijk wordt;
- moeite doet om het goed te maken.
Meer weten?