De vraag of
kinderen ouders gelukkiger maken, lijkt simpel, maar het antwoord is dat allerminst. Nieuw onderzoek suggereert dat niet het aantal kinderen op zich bepalend is voor het welzijn, maar vooral de vraag of dat aantal overeenkomt met wat ouders eigenlijk wilden.
Onderzoekers van de Universiteit van Berlijn analyseerden gegevens van ruim 23.000 deelnemers uit het Duitse Sociaal-Economisch Panel. Ze verdeelden hen in vijf groepen: vrijwillig kinderlozen, onvrijwillig kinderlozen, ouders met het gewenste aantal kinderen, ouders met minder kinderen dan gewenst en ouders met meer kinderen dan gewenst. Vervolgens werd gekeken naar hun algemene levensgeluk en tevredenheid met onder meer werk en gezin.
De uitkomst is opvallend: vier van de vijf groepen blijken ongeveer even gelukkig. Zowel mensen zonder kinderen (vrijwillig of niet), als ouders die precies of zelfs minder kinderen hebben dan ze wilden, rapporteren vergelijkbare niveaus van welzijn. Slechts één groep springt er negatief uit: ouders die meer kinderen hebben dan ze eigenlijk wensten.
Deze groep ervaart consequent een lager psychologisch welzijn, ongeacht leeftijd. Waarom dat zo is, blijft deels onduidelijk, maar de onderzoekers wijzen op mogelijke oorzaken zoals financiële druk en verlies van autonomie. Meer kinderen betekent immers vaak hogere kosten en minder tijd voor persoonlijke keuzes.
Onvervuld verlangen
Ook interessant is het effect bij onvrijwillig kinderloze mensen. Jongeren in deze groep lijken zich nog niet significant ongelukkiger te voelen, maar bij oudere volwassenen slaat dat om: zij rapporteren duidelijk minder levensgeluk dan anderen. Het onvervulde verlangen naar kinderen lijkt dus met de jaren zwaarder te wegen.
Opvallend genoeg speelden factoren als religie, sociale normen en de kwaliteit van kinderopvang nauwelijks een rol in de uitkomsten. Dat onderstreept volgens de onderzoekers dat persoonlijke wensen en verwachtingen doorslaggevend zijn.
De belangrijkste conclusie: het krijgen van kinderen maakt niet automatisch gelukkig of ongelukkig. Het draait om de match tussen wens en werkelijkheid. Wie precies het gezinsleven leidt dat hij of zij voor ogen had, lijkt het best af, ongeacht of dat met nul, een of meerdere kinderen is.