Bijna niemand kent deze nieuwe KNMI-maat — en juist die bepaalt hoe gevaarlijk de hitte écht is

dinsdag, 21 juli 2026 om 19:43

klimaat
hitte
KNMI
gezondheid
weer category: Klimaat & Gezondheid canonical_url: "" og_image: "" robots: "index, follow"

Bijna niemand kent deze nieuwe KNMI-maat — en juist die bepaalt hoe gevaarlijk de hitte écht is

Terwijl half Nederland zich blind staart op de thermometer, hanteert het KNMI sinds deze zomer stilletjes een heel andere graadmeter. Hij heet hittekracht, staat sinds 2 juni 2026 in de KNMI-app, en vertelt je iets wat de temperatuur nooit kan vertellen: hoe zwaar de hitte je lichaam op dít moment belast (KNMI).

Waarom 30 graden niet altijd 30 graden is

Iedereen die vorige maand door de hittegolf van 24 tot en met 27 juni ploegde, voelde het al: dezelfde 32 graden voelt in een droge oostenwind heel anders dan in benauwde, vochtige lucht met een strakblauwe hemel. De klassieke gevoelstemperatuur helpt maar half, want die rekent vooral met temperatuur en wind

Hittekracht gooit er twee cruciale factoren bij: luchtvochtigheid en zonnestraling. Precies die twee bepalen hoeveel warmte je lichaam nog kwijt kan via zweet en huid

Wat is hittekracht precies?

Een schaal van 0 tot 10, net als zonkracht en windkracht.
Onder de motorkap zit de internationaal gebruikte Wet Bulb Globe Temperature (WBGT), een maat die in defensie, arbozorg en topsport al jaren standaard is
Ontwikkeld door KNMI in samenwerking met TNO, RIVM en de Vrije Universiteit Amsterdam
De schaal is expliciet op het Nederlandse klimaat geijkt: 0 is geen belasting, 10 is naar onze maatstaven bijna ondraaglijk

Een handige vuistregel uit de eerste weken:

Hittekracht	Wat het betekent
0 – 2	Geen tot lichte belasting
3 – 5	Warm, maar meestal goed te doen
6 – 7	Typisch hittegolfniveau — voorzichtig zijn
8 – 9	Zware belasting, activiteiten aanpassen
10	Extreem zeldzaam, bijna ondraaglijk

Ter kalibratie: tijdens de hittegolf van eind juni schaalde het KNMI op 24, 26 en 27 juni plaatselijk op naar hittekracht 10 — zeer uitzonderlijk (KNMI maandoverzicht juni 2026).

Waarom dit voor gezondheid het échte cijfer is

Bij droge hitte kan het lichaam nog goed zweten en afkoelen. Zodra de luchtvochtigheid oploopt, blijft het zweet op de huid staan en klapt dat koelsysteem in elkaar — de basis van hitte-uitputting en, in het ergste geval, een hitteberoerte. Het KNMI zegt het zelf droog: "hittekracht voegt vooral duiding toe waar temperatuur alleen tekortschiet"

Uit de hittegolfanalyse van eind juni bleek een driedaags hittestressgemiddelde equivalent aan hittekracht 9 in het huidige klimaat nog altijd een gebeurtenis van eens in de 150 jaar in juni — een eeuw geleden was het simpelweg onmogelijk.

Vertaald: de temperatuur zegt of het warm is, hittekracht zegt of het je opbreekt.

Hoe gebruik je het praktisch?

Kijk in de KNMI-app naar de maximale hittekracht van vandaag en morgen, en de waarde per uur (piek meestal tussen 14.00 en 16.00 uur) (KNMI).
Onder de 5: business as usual, wel drinken.
Vanaf 6–7: verplaats fysieke inspanning naar de vroege ochtend of avond, zeker voor ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid
Vanaf 8: stel niet-essentiële inspanning uit, houd kwetsbaren actief in de gaten — de code-geel/oranje/rood-systematiek en het Nationaal Hitteplan van het RIVM blijven daarnaast leidend
Voor de Cariben werkt de schaal nog niet één-op-één; KNMI werkt aan een aangepaste versie

Kortom

De thermometer aan de gevel is deze zomer definitief niet meer het slimste getal. Wie écht wil weten of het gevaarlijk warm is, kijkt vanaf nu naar de hittekracht — het cijfer dat wél rekening houdt met vochtigheid, wind en zon, en dus met wat je lichaam er daadwerkelijk mee moet.