De eerste herfstkou: zo bespaar je flink op de dure gasrekening

Het is weer zover: de eerste koude herfstdagen zijn er en in veel huizen gaat de thermostaat omhoog. Dat doet pijn, want gas is dit stookseizoen duur. Wie bij een nieuw variabel contract instapt, betaalt deze maand gemiddeld zo’n 1,60 euro per kuub. Maar heb je de afgelopen jaren een vaste airco laten ophangen tegen de hitte, dan heb je misschien een goedkopere warmtebron in huis dan je denkt.

Bijna elke moderne split-airco kan niet alleen koelen, maar ook verwarmen. Hij werkt dan als een lucht-luchtwarmtepomp: hij haalt warmte uit de buitenlucht en blaast die binnen de kamer in. Omdat de airco warmte verplaatst in plaats van zelf te maken, levert hij voor elke kilowattuur stroom al snel drie tot vier kilowattuur warmte.

Dat aantal mensen dat dit doet groeit hard. Uit onderzoek dat TNO begin dit jaar publiceerde, blijkt dat 85 procent van de Nederlanders met een vaste airco die ook gebruikt om te verwarmen. Bij een derde van hen is de airco zelfs de belangrijkste verwarming in de woonkamer.

Een simpele rekensom. Een kuub gas levert in een goede cv-ketel ongeveer 8,8 kilowattuur warmte op. Bij 1,60 euro per kuub betaal je dus zo’n 18 cent per kilowattuur warmte. Stroom kost bij een nieuw variabel contract nu gemiddeld rond de 32 cent per kilowattuur. Haalt je airco een rendement van 4, wat in de herfst goed haalbaar is, dan kost een kilowattuur warmte je ongeveer 8 cent. Dat is minder dan de helft.

Let wel: hoe kouder het buiten wordt, hoe lager het rendement. Bij vorst zakt een airco al snel naar een rendement van 2 en dan ligt de prijs dicht bij die van gas. De herfst is dus juist het moment waarop de airco het meest oplevert: buiten is het nog niet echt koud, maar binnen wil je het wel warm.

Wie goedkoop wil stoken, moet niet op 22 graden mikken. Elke graad lager scheelt energie, en 19 of 20 graden is voor de meeste mensen prima. Volgens TNO stellen Nederlanders hun airco in de woonkamer gemiddeld in op ruim 20 graden, in de slaapkamer iets lager.

Gebruik je een kamer de hele avond? Laat de airco dan rustig doordraaien in plaats van hem steeds uit en weer aan te zetten. Een warmtepomp werkt het zuinigst als hij gelijkmatig kan blijven leveren. Verwarm daarnaast alleen de kamers waar je echt bent en houd de deuren dicht, zodat de warmte niet naar de gang of de trap verdwijnt.

Ga je een airco vergelijken of wil je weten hoe zuinig de jouwe is? Kijk dan op het energielabel naar de SCOP. Dat getal zegt hoe efficiënt het apparaat over een heel stookseizoen verwarmt, en dat is voor de winter veel nuttiger dan het maximale rendement onder ideale omstandigheden. Hoe hoger de SCOP, hoe meer warmte je krijgt voor je stroom.

Heb je al een airco, dan hoef je natuurlijk niet meteen een nieuwe te kopen. Houd vooral in de gaten wat hij verbruikt. Veel airco’s laten dat zien in de app, en anders kun je het aflezen op je slimme meter.

Ook de zuinigste airco moet harder werken als je huis lekt. Kieren bij ramen en deuren, slecht geïsoleerd glas en een deur die openstaat: alles wat warmte laat ontsnappen kost je geld. Blijf wel ventileren voor een gezond binnenklimaat, maar laat geen ramen urenlang openstaan terwijl de airco verwarmt.

Heb je zonnepanelen? Zet de airco dan ook overdag aan als de zon schijnt en je stroom opwekt. Dat wordt vanaf volgend jaar extra interessant: de salderingsregeling stopt op 1 januari 2027, en zelf verbruiken wordt dan aantrekkelijker dan terugleveren.

Voor wie al een geschikte airco heeft, is het in de herfst vaak slim om eerst de airco te gebruiken en de cv-ketel pas later in te schakelen. Of het voor jou echt goedkoper is, hangt af van je energiecontract, het rendement van je airco, de buitentemperatuur en de isolatie van je huis.

De enige manier om het zeker te weten is meten. Kijk een paar weken niet alleen naar je gasverbruik, maar ook naar wat de airco aan stroom gebruikt. Dan zie je zwart op wit welke manier van verwarmen in jouw huis het goedkoopst is.

Bronnen: