Onzichtbare killermijt rukt op: Nederlandse bijen in nog groter gevaar

Nederlandse bijen hebben het al moeilijk – maar nu komt er een parasiet aan die complete volken in enkele maanden kan wegvagen. De tropilaelapsmijt, een Aziatische broedparasiet, rukt snel op richting de Europese Unie en kan Nederland in principe binnenkomen in iets onschuldigs als een klein postpakket met een bijenkoningin, schrijft Trouw

Waar imkers nu al worstelen met varroamijt, landbouwgif en een kaal landschap, dreigt daar een nóg agressievere vijand bovenop te komen. De tropilaelapsmijt is zo groot als een maanzaadje, leeft op bijenlarven en kan een gezond volk in een paar maanden laten instorten. De parasiet is inmiddels vastgesteld in Georgië en delen van Rusland, en wordt vermoed in Belarus en de Krim – op enkele honderden kilometers van de EU-grens.

In de winter van 2023–2024 ging 21,2 procent van de Nederlandse honingbijenvolken verloren.​. Tropilaelapsmijten kunnen een volk in enkele maanden vernietigen en planten zich sneller voort dan varroa.​​. De mijt is bevestigd in Georgië en Zuid-Rusland, vermoed in Belarus en de Krim, en vormt volgens Europese experts een “serieuze dreiging” voor de EU.​

In Nederland stierven afgelopen winter ruim 21 procent van de honingbijenvolken, ondanks alle inspanningen van imkers. En dat terwijl er naast de gehouden honingbijen meer dan 300 soorten wilde bijen zijn die het vaak nog zwaarder hebben door gebrek aan bloemen en nestplekken. Komt daar een nieuwe mijt bij die zich sneller voortplant dan varroa, dan wordt bestuiving van groente, fruit en zaaizaad een reëel risico voor de landbouw.

Wageningse onderzoekers slaan daarom alarm: maart wordt uitgeroepen tot “maand van de tropilaelapsmijt”, om imkers, NVWA en politiek wakker te schudden. Want officiële import van bijen buiten de EU loopt via strenge procedures, maar in de praktijk kan een bijenkoningin met enkele werksters gewoon per post de grens overkomen, buiten zicht van inspectiediensten. Mondialisering van de honingbij heeft ziekten al eerder laten meeliften; eerst kwam varroa uit Azië, nu volgt tropilaelaps.

De kernvraag is dan ook niet óf deze mijt Nederland bereikt, maar wanneer, en of overheid en sector tegen die tijd een draaiboek klaar hebben. Zonder gecoördineerde monitoring, importcontroles en hulp voor imkers dreigt een sluipende crisis in de bestuiving, met gevolgen tot in het fruitschap van de supermarkt.