Rijke mannen hebben vaak meerdere vrouwen

Psychiater Fritz B. Simon begrijpt het innerlijke leven van de rijken als geen ander. Hij spreekt in Stern over hun angsten, de onderlinge rivaliteit en de opkomst van een nieuw feodaal systeem. En over hun harems. Neem Mick Jagger, Freddy Heineken en Prins Bernhard.

In het door Stern beschreven universum van private bankers, ondernemers en grootindustriëlen schetsen therapeuten hoe vermogende mannen geregeld meerdere langdurige relaties naast elkaar onderhouden. Hun rijkdom geeft hen zowel de vrijheid om relaties te financieren als de illusie dat normale regels minder voor hen gelden. Partners en kinderen leven soms in parallelle werelden, waarbij geheimhouding en loyaliteitsconflicten eerder regel dan uitzondering zijn.

En het is natuurlijk niet nieuw. Koningen, graven, pascha's en zelfs pauzen hadden ook veel vrouwen. En de boeren en burgers van die tijd niet. Daaraan is eigenlijk ontzettend weinig veranderd.

In biografieën en verfilmingen van Freddy Heineken komt een beeld naar voren van een puissant rijke zakenman die, ondanks zijn huwelijk met Lucille Cummins, bekend stond om zijn affaires en avontuurlijke liefdesleven. Zijn status en vermogen maakten hem niet alleen tot een van de machtigste Nederlanders, maar boden ook de ruimte om buiten het huwelijk om relaties aan te gaan zonder direct zijn positie te verliezen.

Prins Bernhard geldt in de Nederlandse geschiedenis misschien wel als hét voorbeeld van een man met meer dan één vrouw: naast zijn huwelijk met koningin Juliana had hij langdurige relaties en kreeg hij buitenechtelijke dochters, onder wie Alicia en Alexia, waarover later boeken en reportages verschenen. Uit onthullingen rond zijn testament blijkt bovendien hoe hij minnaressen en vertrouwelingen royaal bedacht, terwijl zijn officiële echtgenote relatief weinig ontving, wat de scheve verhoudingen in zijn gevoelsleven en prioriteiten onderstreept.

Evolutiepsychologen en gedragseconomen wijzen erop dat mannen statistisch meer voordeel hebben bij meerdere partners, terwijl vrouwen eerder selectief investeren in één partner, zeker in monogame samenlevingen. Onder hoge inkomens vergroot financiële slagkracht die ‘mating opportunities’: rijke mannen trouwen vaker, scheiden minder en hertrouwen makkelijker dan mannen met lagere inkomens, wat hun totale aantal levenspartners verhoogt. Tegelijk tonen studies dat mannen uit arme milieus juist vaker single blijven en minder vaak trouwen, waardoor de kloof op de relatiemarkt verder groeit.

Multi-partnerrelaties zijn verre van populair – monogamie blijft de meest gewenste vorm – maar mannen zeggen veel vaker dan vrouwen open te staan voor polygynie, één man met meerdere vrouwen. In de praktijk betekent dat dat juist welvarende mannen, met hun hogere ‘marktwaarde’ en netwerk, de grootste kans hebben om zulke wensen ook uit te leven, zoals de levensverhalen van Heineken en Bernhard laten zien. Dat roept lastige vragen op: over een dubbele moraal rond trouw, over vrouwen die economisch afhankelijk blijven, en over een liefdesmarkt waarop rijkdom steeds meer bepaalt wie alleen achterblijft en wie zich meer dan één partner kan veroorloven