De komende jaren moet blijken of de democratie en de EU overleven

In Nederland halen mensen met gezond verstand een beetje adem, nu PVV en BBB uit de macht verdwijnen. (Al komt mogelijk JA21 daarvoor in de plaats). Maar elders in Europa neemt de dreiging alleen maar toe, vooral in Engeland, Duitsland en Frankrijk.

Steeds meer kiezers zijn ontevreden over de werking van de democratie en haken af van traditionele middenpartijen, terwijl radicaal- en extreemrechtse partijen – met een harde anti-immigratieagenda – in peilingen en verkiezingen sterker worden, geholpen door structurele problemen als ongelijkheid, migratie, kosten van levensonderhoud en zwakke economische groei.

In zowel Duitsland (AfD), Frankrijk (Rassemblement National van Le Pen) als Engeland (Reform van Nigel Farage) staan extreem-rechtse partijen eerste in de peilingen

Trump’s nieuwe National Security Strategy staat pal achter deze partijen en gaat ze helpen waar maar kan.

Economische scheefgroei sinds de financiële crisis en de coronapandemie – met vooral achterblijvende regio’s buiten de grote steden – vergroot de voedingsbodem voor radicale partijen, terwijl regerende centrumpartijen door begrotingskrapte weinig middelen hebben om problemen rond koopkracht, publieke diensten en migratie overtuigend aan te pakken. Tegelijk zijn er remmen: kiesstelsels (Frankrijk, Duitsland, VK), firewall‑afspraken tegen samenwerking met extreemrechts, en voorbeelden als Giorgia Meloni die in de praktijk gematigder regeert dan gevreesd, plus recente nipte centrumpartij‑zeges (bijv. Jetten bij ons, Nicușor Dan in Roemenië).

De komende jaren moet blijken of de democratie en de EU overleven: met nieuwe verkiezingen in onder meer Hongarije, Duitse deelstaten, mogelijk opnieuw Frankrijk en later opnieuw in het VK