Waarom is het zo moeilijk ergens aan te beginnen met ADHD? Psycholoog geeft drie trucs die je op gang helpen

donderdag, 05 november 2026 om 13:28

bijgewerkt om donderdag, 05 november 2026 om 13:44

Een jonge vrouw werkt met een laptop en koptelefoon aan een tafel in een drukke koffiezaak.

De was ligt al drie dagen in de hoek van de slaapkamer. Je weet precies hoe je hem opvouwt en waar alles moet liggen en toch krijg je het niet voor elkaar om het op te ruimen. Voor mensen met ADHD is dat een bekend gevoel: het begin is vaak het zwaarste deel van de klus.

Psychologen noemen dat initiatie, het vermogen om zelf aan een taak te beginnen. Volgens de Amerikaanse klinisch psycholoog en schoolpsycholoog Liz Nissim-Matheis heeft het weinig met luiheid of gebrek aan motivatie te maken. Ze schreef erover in haar blog voor Psychology Today.

Tussen willen en doen zit bij ADHD een gat

Bij ADHD zit er een kloof tussen willen beginnen en echt beginnen, zegt Nissim-Matheis. Ze wijt dat aan de manier waarop het brein dopamine regelt, de stof die een rol speelt bij beloning en motivatie. Dat zou doorwerken in hoe je tijd ervaart en wat je eerst doet.

Die verklaring is minder hard dan ze klinkt. Ze verwijst naar een overzichtsstudie uit 2024 van Noorse onderzoekers van de Universiteit van Bergen, in Frontiers in Psychiatry. Die vonden dat dopamine wel meespeelt bij ADHD, maar zagen weinig bewijs voor een simpel tekort.

Hoe het eruitziet, herkennen veel mensen met ADHD en hun ouders wel:

vastzitten terwijl je weet wat je moet doen en hoe;
grote, saaie of lange klussen uit de weg gaan;
pas in actie komen als de deadline vlak voor de deur staat;
overweldigd raken door keuzes;
niet weten waar je moet beginnen.

Van buiten lijkt het alsof er niets gebeurt, schrijft Nissim-Matheis. Het gevolg is vaak uitstelgedrag, een laag zelfbeeld en schaamte. Ze heeft drie trucs, voor kinderen, tieners en volwassenen.

1. Spreek af dat je maar vijf minuten werkt

Zeg tegen jezelf: “Vijf minuutjes, dat lukt me wel.” Zet een timer en begin met één klein onderdeel. Een korte tijd voelt haalbaar, waardoor de taak kleiner lijkt. Draaien de wieltjes eenmaal, dan is doorgaan makkelijker en maak je de klus soms zelfs af.

Die truc lijkt op het advies uit het stuk over je innerlijke kleuter bij uitstelgedrag: wacht niet op motivatie, zet één kleine stap.

2. Maak van vaste klussen een routine

Elke dag opnieuw bedenken wat er moet gebeuren kost energie. Een vaste volgorde neemt dat werk over, omdat het brein bij ADHD moeite heeft met “wat komt hierna”.

Jonge kinderen: dezelfde volgorde in de ochtend, na school en voor het slapengaan, zodat er niets nieuws is om aan te wennen.
Tieners: elke avond om negen uur de laptop aan de lader, de schooltas inpakken en naast de slaapkamerdeur zetten, kleren en schoenen klaarleggen.
Ouders en andere volwassenen: ’s avonds de lunch maken en alles voor de volgende dag klaarzetten.

Hoe meer vaste systemen je hebt, hoe minder je hoeft te onthouden en hoe minder vaak je opnieuw moet beginnen. Ook het WEL-stuk over je ADHD-brein in kleine stappen trainen noemt vaste tijdsblokken.

3. Zet muziek op of zoek een body double

Het brein van mensen met ADHD zoekt prikkels en dagelijkse klussen en huiswerk zijn saai. Koppel de saaie klus daarom aan iets leuks:

luister een podcast of muziek terwijl je de was opvouwt;
ruim je kamer op in de tijd van één liedje.

Het tweede middel is een body double: iemand die in de buurt zit terwijl je werkt. Een kind maakt huiswerk aan tafel naast een ouder, broer of zus. Een volwassene neemt de laptop mee naar een koffiezaak.

Nissim-Matheis doet dat zelf als ze een psychologisch rapport moet uitwerken. Ze rijdt dan naar een Starbucks. Ze weet dat niemand op haar let, schrijft ze, maar de energie van de mensen om haar heen houdt haar veel langer aan het werk dan aan haar eigen bureau.